این نشست در سالن فجر وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با حضور سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر وقت و سیداحمد موسوی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران، برگزار گردید.
در این نشست، صالحی‌امیری با تأکید بر اینکه جامعه ایثارگری ستون فقرات هویتی و اجتماعی ایران را تشکیل می‌دهد، اظهار داشت: شما ایثارگران سرمایه‌های عظیم این کشور هستید و ما قدردان خدماتتان می‌باشیم. اما تنها قدردانی کافی نیست و باید با رویکردها و گفتمان‌های نوین به پیش برویم.
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در ادامه به تحلیل دگرگونی‌های فرهنگی جامعه ایران طی چهار دهه گذشته پرداخت و خاطرنشان کرد که یکی از بزرگترین چالش‌های کنونی، فاصله گرفتن تدریجی میان زندگی فرهنگی واقعی مردم و فرهنگ رسمی جامعه است. او توضیح داد که در دهه نخست پس از انقلاب، با وجود دوران جنگ و شهادت، همخوانی بیشتری میان فرهنگ رسمی و غیررسمی وجود داشت که به شکل‌گیری یک تصویر واحد از ایران کمک می‌کرد. اما در دهه‌های بعدی، این همخوانی به تدریج به شکافی عمیق تبدیل شد.
صالحی‌امیری افزود: در دهه سوم، نسل جدید مسیر فرهنگی متفاوتی را تجربه کرد و این شکاف میان جوانان و ساختار رسمی کشور رفته‌رفته به گسستی جدی منجر شد.
وی تصریح کرد که در دهه چهارم، این گسست به یک «گسل اجتماعی و فرهنگی» تبدیل شده است. امروز تفاوت‌های چشمگیری در سبک زندگی، علایق، روابط اجتماعی و الگوهای مصرف نسل جدید با نسل‌های پیشین دیده می‌شود و اگر این روند به درستی درک نشود، با خطر انقطاع فرهنگی مواجه خواهیم شد.
ضرورت بازسازی ریشه‌های فرهنگی جامعه
وزیر میراث‌فرهنگی با تشریح مفهوم «زیست فرهنگی»، توضیح داد که زیست فرهنگی زمانی محقق می‌شود که فضیلت، اخلاق، معرفت، ایثار، فداکاری و عدالت در بطن زندگی جمعی حضور داشته باشند.
وی افزود: جامعه را می‌توان به درختی تشبیه کرد که با ریشه‌هایش رشد می‌کند و اگر از ریشه‌های خود فاصله بگیرد، دچار خشکسالی خواهد شد. این خشکسالی تنها مختص جنگل و بیابان نیست، بلکه جامعه نیز زمانی که از ارزش‌های فرهنگی، گفتمان‌های انسانی و مبانی اخلاقی خود فاصله می‌گیرد، گرفتار خشکسالی فرهنگی می‌شود.
صالحی‌امیری تأکید کرد: امروز نیاز مبرمی به معرفی الگویی از «انسان ایرانی» داریم؛ باید مشخص شود این الگو چه ویژگی‌هایی دارد و جامعه ما تا چه اندازه از آن فاصله گرفته است.
عبور از نگاه امدادی و حرکت به سمت گفتمان‌سازی
او در بخش دیگری از سخنانش اظهار داشت: باید از گزارش‌دهی و منت گذاشتن بابت خدماتی که به جامعه ایثارگری ارائه شده است، فراتر برویم. آنچه انجام شده، وظیفه حداقلی دولت و نظام سیاسی بوده است. چه کسی می‌تواند برای شهدا، آزادگان و ایثارگران ارزشی مادی تعیین کند؟ چنین رویکردی در حقیقت بی‌احترامی به این قشر بزرگ و سرافراز است.
صالحی‌امیری تصریح کرد: شهدا و ایثارگران نیازی به تجلیل ما ندارند؛ آنان با خداوند معامله کرده‌اند. این ما هستیم که باید از فرهنگ ایثار و شهادت الگو بگیریم. این فرهنگ باید به گفتمان غالب بر جامعه، دولت، نظام سیاسی، روحانیت، نخبگان و رسانه ملی تبدیل شود.
بنیاد شهید باید در جایگاه «نهاد» دیده شود، نه یک دستگاه اداری
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در بخش دیگری از اظهاراتش بر ضرورت بازتعریف جایگاه بنیاد شهید و امور ایثارگران تأکید کرد و گفت: بنیاد شهید نباید صرفاً یک دستگاه اداری محسوب شود، بلکه یک «نهاد» است که مسئولیت‌های آن فراتر از یک سازمان اجرایی است.
وی ادامه داد: اگر بنیاد شهید صرفاً در قالب یک دستگاه اداری نگریسته شود، ظرفیت تمدنی و هویتی آن کاهش می‌یابد. این نهاد باید جایگاه خود را به عنوان یک نهاد مادر در حوزه ایثار و شهادت حفظ کند و پیشنهادهای آن در دولت، مجلس و سایر سطوح نظام سیاسی با همین نگرش مورد توجه قرار گیرد.
صالحی‌امیری با اشاره به عملکرد سیداحمد موسوی در بنیاد شهید اظهار کرد: تصویر بنیاد شهید در دولت چهاردهم بهبود یافته و امروز این نهاد از جایگاه مناسبی در دولت برخوردار است. این فرصتی طلایی است که باید از آن برای طرح مطالبات واقعی جامعه ایثارگری و حل مسائل این خانواده بزرگ بهره برد.
پیشنهاد تشکیل «مدرسه حکمرانی» برای تربیت مدیران آینده
وزیر میراث‌فرهنگی یکی از پیشنهادهای راهبردی خود را تأسیس مرکزی برای تربیت و آموزش مدیران و کادرهای آینده حکمرانی در بنیاد شهید معرفی کرد و گفت: اگر به این باور داریم که یکی از رسالت‌های بنیاد شهید گفتمان‌سازی است و اگر آینده نظام نیازمند کادرسازی است، باید از پتانسیل فرزندان شهدا، جانبازان، آزادگان و ایثارگران برای آموزش نسل آتی مدیران کشور استفاده کنیم.
قهرمانان ملی باید در متن فرهنگ عمومی قرار گیرند
وزیر میراث‌فرهنگی همچنین قهرمان‌سازی و الگوسازی را از نیازهای حیاتی فرهنگی کشور برشمرد و اظهار داشت: قهرمان‌سازی یک مفهوم جهانی و شناخته‌شده است و بسیاری از کشورها برای قهرمانان ملی خود جایگاه اجتماعی و منزلت عمومی ایجاد کرده‌اند.
میناب باید به یک گفتمان ملی تبدیل شود
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در بخش دیگری از سخنان خود به واقعه تلخ حمله به مدرسه شجره طیبه میناب اشاره کرد و این رخداد را فراتر از یک حادثه دانست که باید به یک گفتمان ملی مبدل شود. او گفت: از همان روزهای نخست این حادثه، دغدغه اصلی این بود که میناب به یک گفتمان ملی تبدیل شود تا به یاد داشته باشیم که اگر امروز من و شما و همه ایرانیان در این کشور زندگی می‌کنیم، بخشی از آن مرهون خون پاک این کودکان است.
وی افزود: اگر قرار است آمریکا را محکوم کنیم، باید از ظرفیت‌های فرهنگی، هنری، رسانه‌ای، دیپلماسی عمومی و حقوق بین‌الملل برای تبیین ابعاد این جنایت استفاده کنیم.
صالحی‌امیری با اشاره به برنامه‌های دولت برای تبیین این واقعه گفت: ایجاد موزه میناب در تهران، برپایی یادمان میناب در نقاط مختلف کشور و پیگیری پرونده حقوقی این جنایت در سطح بین‌المللی، از جمله اقدامات در دست پیگیری است.
او ادامه داد: همان‌گونه که در افکار عمومی جهان، نام هیروشیما و ویتنام با جنایت‌های جنگی آمریکا گره خورده است، باید میناب نیز به عنوان نمادی از جنایت علیه کودکان و غیرنظامیان در حافظه جهانی ثبت شود.
وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به سفر اخیر خود به مادرید و ملاقات با وزرا و هیئت‌های خارجی گفت: در این سفر، با یک ابتکار ساده و کم‌هزینه، تصویر و سند جنایت میناب را در برابر مسئولان گردشگری کشورهای مختلف قرار دادیم. واکنش آنها نشان داد که پتانسیل عظیمی برای تبدیل این موضوع به یک گفتمان جهانی وجود دارد.
او افزود: پس از این دیدار، گروهی از نخبگان، شاعران، نویسندگان، هنرمندان و موسیقیدانان اسپانیایی ضمن ابراز همدردی، در خصوص میناب به گفت‌وگو پرداختند. حتی یکی از هنرمندان با بیش از یک و نیم میلیون دنبال‌کننده اعلام کرد که روایت میناب را در اختیار مخاطبان خود قرار خواهد داد. این ظرفیت گواه بر آن است که گفتمان‌سازی می‌تواند از مرزهای ملی فراتر رود.
۱۸۰۰ ایثارگر در وزارت میراث‌فرهنگی شاغل هستند
در ابتدای این نشست، رحیمی‌نسب، دبیر شورای مشاوران، ضمن تبریک سالروز ورود آزادگان به میهن اسلامی، بر اهمیت ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و لزوم اجرای وظایف قانونی دستگاه‌های اجرایی در این زمینه تأکید کرد.
در ادامه سردار قاسمی، مشاور وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در امور ایثارگران، نیز با گرامیداشت ۲۶ مردادماه، سالروز بازگشت آزادگان به کشور، از فداکاری و ایثارگری این عزیزان قدردانی نمود.
او با اشاره به ظرفیت جامعه ایثارگری در وزارت میراث‌فرهنگی گفت: در مجموعه وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی حدود یک هزار و ۸۰۰ ایثارگر، ۴۰۰ فرزند شهید و ۳۰ آزاده مشغول به خدمت هستند و وضعیت استخدامی یک هزار و ۳۰ نفر نیز در این وزارتخانه تعیین تکلیف و تبدیل وضعیت شده است.
قاسمی همچنین از حمایت‌های بی‌دریغ سیدرضا صالحی‌امیری از جامعه ایثارگری قدردانی کرد و گفت: وزیر میراث‌فرهنگی نگاهی گسترده، دلسوزانه و پیگیرانه نسبت به مسائل ایثارگران دارد.
