هر آن که جانب اهل خدا نگه دارد
خداش در همه حال از بلا نگه دارد
حديث دوست نگويم مگر به حضرت دوست
که آشنا سخن آشنا نگه دارد
دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای
فرشتهات به دو دست دعا نگه دارد
گرت هواست که معشوق نگسلد پيمان
نگاه دار سر رشته تا نگه دارد
صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بينی
ز روی لطف بگويش که جا نگه دارد
چو گفتمش که دلم را نگاه دار چه گفت
ز دست بنده چه خيزد خدا نگه دارد
سر و زر و دل و جانم فدای آن ياری
که حق صحبت مهر و وفا نگه دارد
غبار راه راهگذارت کجاست تا حافظ
به يادگار نسيم صبا نگه دارد
شما در سایت ۱۲۰ واحد می توانید در لحظه فال حافظ بگیرید.
تفسیر غزل
**هر آن که جانب اهل خدا نگه دارد**
**خداش در همه حال از بلا نگه دارد**
هر کس که حرمت و مقام انسانهای وارسته و اهل حق را پاس بدارد و جانب آنها را بگیرد، خداوند نیز او را در تمام موقعیتها و از هر گزند و بلایی حفظ خواهد کرد. این بیت بر سنت الهی پاداش متقابل و حفظ و حمایت از یاران خدا تأکید دارد.
**حديث دوست نگويم مگر به حضرت دوست**
**که آشنا سخن آشنا نگه دارد**
اسرار و سخنان پنهانی و عمیق دربارهی معشوق (یا دوست حقیقی) را تنها با خود معشوق در میان میگذارم. زیرا تنها یک آشنا و محرم اسرار است که میتواند گفتار و راز آشنای دیگر را حفظ کند و قدر آن را بداند. این بیت به حفظ حریم اسرار و محرمانگی ارتباط عاشقانه اشاره دارد.
**دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای**
**فرشتهات به دو دست دعا نگه دارد**
ای دل، شیوهی زندگیات را به گونهای پاک و نیکو تنظیم کن که حتی اگر در گذر زندگی دچار خطا و لغزشی شدی، فرشتگان الهی با هر دو دستشان تو را از افتادن کامل حفظ کنند و با دعا و شفاعت خود، بلا را از تو دور نمایند. این توصیه به نیککرداری برای جلب حمایت معنوی است.
**گرت هواست که معشوق نگسلد پيمان**
**نگاه دار سر رشته تا نگه دارد**
اگر آرزو داری که معشوق و دلدارت پیمان وفاداری و محبت را نشکند و بر سر عهد خود باقی بماند، تو خود نیز باید سرِ رشتهی این پیمان را محکم نگهداری و به تعهدات عاشقانهی خود پایبند باشی تا او نیز وفادار بماند. این بیت به اصل تعهد متقابل در عشق اشاره دارد.
**صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بينی**
**ز روی لطف بگويش که جا نگه دارد**
ای باد صبا، اگر دل اسیر و گرفتار مرا در میان خم و چین زلف معشوق دیدی، از سر مهربانی و لطف به آن بگو که در همانجا بماند و جای خود را تغییر ندهد. این مصرع نهایت تسلیم عاشق و رضایت او از گرفتاری در بند محبوب را نشان میدهد.
**چو گفتمش که دلم را نگاه دار چه گفت**
**ز دست بنده چه خيزد خدا نگه دارد**
وقتی به معشوق گفتم که «دلم را حفظ کن و از آن مراقبت نما»، در پاسخ چه گفت؟ گفت: «از دست یک بنده و مخلوق چه کاری برمیآید؟ تنها خداست که میتواند دلها را حفظ کند.» این پاسخ میتواند نشان از تواضع معشوق یا ارجاع نهایی به قدرت مطلق الهی در حفظ و حراست باشد.
**سر و زر و دل و جانم فدای آن ياری**
**که حق صحبت مهر و وفا نگه دارد**
سر (جان)، مال و ثروت، دل و تمام وجودم فدای آن یار و معشوقی باد که حق دوستی، محبت و وفاداری را تمام و کمال به جای میآورد و قدر رفاقت را میشناسد. این بیت بیانگر اوج فداکاری برای ارزشهای والای انسانی در عشق است.
**غبار راه راهگذارت کجاست تا حافظ**
**به يادگار نسيم صبا نگه دارد**
گرد و غبار مسیری که تو از آن عبور کردهای کجاست؟ تا حافظ آن را به عنوان یادگاری گرانبها از نسیم صبا (که حامل عطر و پیام توست) حفظ کند. این بیت نشاندهندهی نهایت اشتیاق و دلتنگی عاشق برای نشانهای هر چند کوچک از معشوق است.




