این آشفتگی بیسابقه، فضایی مملو از عدم قطعیت و بلاتکلیفی را هم برای فروشندگان و هم برای خریداران رقم زده است.
در شرایط فعلی، فروشندگان به دلیل نوسانات لحظهای قیمت ارز، از تعیین یک قیمت نهایی برای خودروهای داخلی و وارداتی خود عاجز ماندهاند. از سوی دیگر، خریداران نیز با مشاهده این بیثباتی شدید و از دست رفتن اعتماد به بازار، هرگونه تصمیم برای خرید را به آیندهای نامعلوم موکول کردهاند. کارشناسان بر این باورند که وضعیت کنونی تنها یک بحران گذرا نیست، بلکه نمایانگر وابستگی عمیق بازار خودرو به نوسانات ارزی و ناکارآمدی سیاستهای اقتصادی کلان است.
فعالان بازار گزارش میدهند که بسیاری از فروشندگان، قیمتگذاری را به ساعات پایانی روز و پس از مشخص شدن نرخ نهایی دلار محدود کردهاند؛ رویکردی که عملاً منجر به کاهش چشمگیر معاملات و سردرگمی بیشتر خریداران شده است.
تحلیلگران اقتصادی هشدار میدهند که این بحران ابعادی فراتر از بازار خودرو دارد. از آنجایی که خودرو در ایران یک کالای سرمایهای و شاخصی مهم برای سنجش سلامت اقتصاد محسوب میشود، این وضعیت میتواند به موج جدیدی از تورم در سایر بخشها دامن زده و قدرت خرید مردم را بیش از پیش کاهش دهد. بدین ترتیب، بازاری که باید نیازهای مصرفی جامعه را تنظیم کند، خود به عاملی برای تشدید بیثباتی اقتصادی و فشار روانی بر شهروندان تبدیل شده است.
این رکود معاملاتی، پیامدهای مستقیمی برای تولیدکنندگان و واردکنندگان نیز به همراه داشته است. توقف فروش به معنای انباشت خودرو در انبارها و افزایش هزینههای جانبی است. واردکنندگان خودرو و قطعات یدکی نیز با ریسک سرسامآور نوسانات ارزی روبرو هستند که هرگونه برنامهریزی مالی و لجستیکی را برای آنها غیرممکن میسازد.
علاوه بر این، زنجیره تأمین قطعات و خدمات پس از فروش نیز دچار اختلالات جدی شده است. به گفته تحلیلگران، استمرار این شرایط میتواند اعتماد عمومی به کل صنعت خودرو را از بین ببرد و آثار تورمی آن به سایر بخشهای اقتصادی نیز سرایت کند.
یکی از نمایشگاهداران خودرو در این باره میگوید: «امروز امکان اعلام هیچ قیمت قطعی وجود ندارد. دلار هر لحظه تغییر میکند و مشتریان هم دست نگه داشتهاند. خرید و فروش عملاً متوقف شده است.»
یکی از شهروندان که قصد خرید خودرو داشته نیز توضیح میدهد: «با این نوسانات لحظهای، هیچ تصمیمی نمیتوان گرفت. ترجیح میدهم فعلاً وارد این بازار پرریسک نشوم و منتظر ایجاد ثبات بمانم.»
به عقیده کارشناسان، چنین شرایطی در بلندمدت میتواند بر تولید، اشتغال و تورم عمومی تأثیرات مخربی بگذارد. همه فعالان و مصرفکنندگان در انتظار اتخاذ تصمیمات فوری و سیاستهای کارآمد برای ایجاد ثبات در بازار ارز هستند تا شاید معاملات و تولید به مسیر عادی خود بازگردد. کارشناسان پیشنهاد میکنند که سیاستگذاران باید مجموعهای از اقدامات شامل تثبیت نرخ ارز، شفافسازی فرآیندهای قیمتگذاری و ارائه ابزارهای حمایتی به تولیدکنندگان را به صورت همزمان به اجرا درآورند تا بازار از این بحران عمیق خارج شود.



