این نشست که با حضور جمعی از مدیران عالی دانشگاهی کشور برگزار شد، به بررسی ابعاد گوناگون نقش دانشگاه‌ها در فرآیند حکمرانی، احیای توانمندی‌های ملی، یافتن راه‌حل برای مسائل کلیدی، افزایش کارایی، اصلاح سازوکارهای اجرایی و موانع موجود در تعامل دولت و دانشگاه اختصاص داشت.
رئیس‌جمهور در آغاز سخنان خود با ابراز امیدواری فراوان به مشارکت دانشگاهیان در اداره امور کشور گفت: «امیدواریم با بهره‌گیری از خرد جمعی اساتید و همراهی مدیران، بتوانیم کشور را از شرایط کنونی با عزت، اقتدار و همدلی عبور دهیم.»
پزشکیان با اشاره به برگزاری سلسله جلسات تخصصی دولت با اندیشمندان و متخصصان حوزه‌های مختلف، افزود: «برای هر مشکلی در کشور، راه‌حل‌های علمی و عملیاتی وجود دارد. آنچه امروز بیش از پیش اهمیت دارد، فراتر رفتن از مرحله ارائه راهکار و ورود به مرحله عمل، اجرا و تحقق برنامه‌هاست.»
وی با تأکید بر اینکه موانع موجود در همکاری دولت و دانشگاه صرفاً از طریق نامه‌نگاری و تشریفات اداری برطرف نخواهد شد، قاطعانه اظهار داشت: «این مسائل را شخصاً و به صورت مستقیم دنبال خواهم کرد. متأسفانه در برخی بخش‌ها مقاومت‌هایی در برابر تغییر و اصلاحات مشاهده می‌شود؛ ساختارهایی که سال‌ها با روال‌های نادرست اداره شده‌اند، طبیعی است که در مقابل دگرگونی واکنش نشان دهند.»
رئیس‌جمهور در بخش دیگری از اظهارات خود به دغدغه‌های معیشتی و رفاهی اعضای هیئت علمی اشاره کرد و بیان داشت: «رسیدگی به مسائل مرتبط با حقوق، رفاه و معیشت اساتید نیازمند بررسی‌های کارشناسانه، تدوین یک چارچوب روشن، هماهنگی با نهادهای ذی‌ربط و دستیابی به اجماع برای تصمیم‌گیری نهایی است.»
پزشکیان، با یادآوری سابقه مدیریتی خود در محیط دانشگاهی، موضوع مسکن و وضعیت معیشتی اعضای هیئت علمی را از جمله مهم‌ترین اولویت‌ها برشمرد و خاطرنشان کرد: «دانشگاه‌ها دارای ظرفیت‌های گسترده‌ای در زمینه منابع، امکانات و سرمایه انسانی هستند که بخش قابل توجهی از آن هنوز به فعلیت نرسیده است. باید با تفویض اختیارات لازم و تدوین برنامه‌ای مدون، امکان بهره‌برداری از این توانمندی‌ها و ایجاد منابع درآمدی پایدار برای دانشگاه‌ها فراهم شود.»
او اضافه کرد: «ضروری است که چارچوب واگذاری اختیارات به دانشگاه‌ها به صورت شفاف تدوین شود؛ اینکه چه اختیاراتی، با چه اهدافی و در قبال چه مسئولیت‌هایی واگذار می‌شود و وظایف طرفین به روشنی مشخص گردد. در مقابل نیز تأمین معیشت، مسکن و رفاه اعضای هیئت علمی باید در چارچوب اجرای برنامه‌های مشخص، دستیابی به اهداف، ارتقای عملکرد و ایفای نقش مؤثر دانشگاه‌ها در حل معضلات کشور دنبال شود.»
رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه خود از بدنه دانشگاه برخاسته و مدیریت را بر پایه اصول علمی پیش می‌برد، تصریح کرد: «بسیاری از استادان و نخبگان دانشگاهی دارای توانمندی‌های ارزشمند و بی‌نظیری هستند که تاکنون یا مورد بهره‌برداری قرار نگرفته‌اند و یا صرفاً به فعالیت‌های آموزشی محدود شده‌اند. باید این پتانسیل‌ها را وارد عرصه اجرا و حل مسائل کشور کرد و زمینه‌های نقش‌آفرینی مؤثر آنان را مهیا ساخت.»
پزشکیان هنر مدیریت را استفاده بهینه از امکانات موجود در شرایط پیچیده دانست و گفت: «مدیریت کارآمد یعنی بتوانیم با منابع و توانمندی‌های فعلی، بالاترین بهره‌وری، اثربخشی، کیفیت و کمترین هزینه را محقق کنیم؛ البته دستیابی به این هدف نیازمند تصمیم‌گیری‌های جسورانه و علمی است.»
رئیس‌جمهور در ادامه به وجود شمار زیادی از شرکت‌های دولتی و بنگاه‌های اقتصادی وابسته به بانک‌ها، بیمه‌ها و سایر ارگان‌ها اشاره کرد که در بخش‌های صنعتی، کشاورزی و خدماتی با زیان‌دهی مواجه‌اند و اظهار داشت: «دولت این آمادگی را دارد که مدیریت این مجموعه‌ها را در قالب چارچوب‌های مشخص به دانشگاه‌ها واگذار کند. این اقدام به دانشجویان امکان حضور در محیط واقعی کار و پیوند آموزش با عمل را می‌دهد و دانشگاه‌ها می‌توانند به اصلاح ساختارها، افزایش بهره‌وری، ارتقای کیفیت و کاهش هزینه‌ها بپردازند. درآمدهای حاصل از این اصلاحات نیز می‌تواند در جهت ارتقای رفاه و معیشت اعضای هیئت علمی و توسعه زیرساخت‌های دانشگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرد.»
پزشکیان افزود: «امروز در دولت، اراده قوی برای پیاده‌سازی چنین رویکردی وجود دارد و زیرساخت‌های لازم نیز مهیاست. آنچه اکنون مورد نیاز است، عزم، اراده و آمادگی رؤسای دانشگاه‌ها و اساتید برای پذیرش این مسئولیت‌هاست. دولت نیز تمامی تسهیلات، حمایت‌ها و تدابیر لازم را برای اجرای موفق این برنامه‌ها فراهم خواهد آورد.»
رئیس‌جمهور تأکید کرد: «در چنین شرایطی، دانشجویانی تربیت خواهند شد که علاوه بر دانش نظری، تجربه عملی حل مسئله را نیز کسب کرده و در آینده نقش مؤثرتری در پیشرفت کشور ایفا خواهند نمود.»
پزشکیان خاطرنشان کرد: «صرفاً بیان مشکلات کفایت نمی‌کند؛ باید مسائل را شناسایی، اولویت‌بندی و برای حل آنها گام‌های عملی برداشت.»
رئیس‌جمهور یکی دیگر از ارکان مهم حکمرانی را افزایش مشارکت عمومی دانست و گفت: «رویکرد دولت، گسترش حضور مردم در فرآیندهای حکمرانی است و بسیاری از مسائل کشور با اتکا به سرمایه اجتماعی و همکاری گسترده مردمی قابل حل خواهد بود.»
پزشکیان افزود: «لازم است چارچوب‌های اجرایی به گونه‌ای طراحی شوند که قابلیت عملیاتی شدن داشته باشند و نظام اداری نتواند مانعی بر سر راه اجرای تصمیمات ایجاد کند. کشور امروز نیازمند شکستن الگوهای ناکارآمد، اتخاذ تصمیمات علمی و عبور از بروکراسی‌های طاقت‌فرساست؛ تحولی که بیش از هر جای دیگری از دل دانشگاه‌ها برمی‌آید، نه از ساختارهای صرفاً اداری و پشت‌میزنشین. اداره کشور با افکار بسته و محدود امکان‌پذیر نیست.»
رئیس‌جمهور همچنین با اشاره به سطح بی‌سابقه هماهنگی میان قوای سه‌گانه اظهار داشت: «امروز هماهنگی و هم‌افزایی میان سه قوه در سطحی بسیار بالا، استثنایی و کم‌نظیر قرار دارد و باید از این پتانسیل برای رفع موانع اجرایی، اصلاح قوانین و مقررات و سرعت بخشیدن به اجرای برنامه‌های تحول‌ساز بهره برد.»
پزشکیان در ادامه بر ضرورت بازنگری در روند توسعه آموزش عالی نیز تأکید کرد و گفت: «باید ظرفیت نخبگان دانشگاهی سراسر کشور در قالب اعضای هیئت علمی شناسایی و سازماندهی شود. همچنین، دانشگاه‌هایی که فاقد عملکرد و خروجی مؤثر هستند، باید بر اساس مطالعات کارشناسی مورد ساماندهی و ادغام قرار گیرند. جذب اعضای هیئت علمی نیز باید صرفاً بر پایه شایستگی، صلاحیت علمی و نیاز واقعی دانشگاه‌ها صورت گیرد و نه بر اساس سفارش یا توصیه.»
رئیس‌جمهور همچنین توسعه دانشگاه‌های برتر و تأثیرگذار را محدود به تهران ندانست و تصریح کرد: «باید دانشگاه‌های توانمند در سراسر کشور و به‌ویژه در مناطق دارای پتانسیل توسعه تقویت شوند. در توسعه زیرساخت‌های علمی نیز رعایت الزامات پدافند غیرعامل ضروری است تا زیرساخت‌های علمی کشور در برابر تهدیدات احتمالی از مصونیت و تاب‌آوری لازم برخوردار باشند.»
پزشکیان در ادامه بر محورهای استراتژیک دیگری نیز تأکید کرد: «مشارکت فعال دانشگاه‌ها در ارتقای بهره‌وری صنایع تولیدی، به‌ویژه در حوزه تجهیزات گرمایشی و سرمایشی با هدف مدیریت مصرف انرژی و منابع فسیلی»، «طراحی و استقرار نظام‌های داده‌محور برای نظارت بر شبکه مالی و اقتصادی کشور به منظور پیشگیری از رانت، فساد و رشوه»، «استقرار نظام حکمرانی هیئت‌امنایی در دانشگاه‌ها با هدف به حداقل رساندن دخالت دولت» و همچنین «ضرورت اقناع، گفت‌وگو و همراه سازی نهادها و دستگاه‌ها برای پیشبرد برنامه‌های اصلاحی از سوی دانشگاه‌ها».
رئیس‌جمهور در جریان این نشست و در واکنش به گلایه رؤسای دانشگاه‌ها در خصوص تأخیر در پرداخت حقوق اعضای هیئت علمی، بلافاصله به صورت تلفنی با رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت‌وگو کرد و ضمن پیگیری فوری موضوع، دستور برگزاری جلسه‌ای تخصصی با نهادهای ذی‌ربط را برای تدوین چارچوب مشخص و دستیابی به راهکاری عملی در این زمینه صادر کرد.
در پایان این نشست، سه محور اصلی به عنوان تصمیمات و اولویت‌های مشترک دولت و دانشگاه‌ها مورد تأکید قرار گرفت که عبارتند از: «تدوین راهکارهای عملی برای ارتقای رفاه و معیشت اعضای هیئت علمی»، «مشارکت فعال دانشگاه‌ها در اصلاح و افزایش بهره‌وری شرکت‌های زیان‌ده دولتی» و «تأمین مالی دولت برای تجهیز و توسعه آزمایشگاه‌های دانشگاهی».
پزشکیان با تأکید بر نقش بی‌همتای دانشگاه‌ها در پیشرفت کشور اظهار داشت: «ما به دانشگاهیان امید بسته‌ایم و معتقدیم هیچ مسیر پایداری برای حل علمی مسائل کشور، جز اتکا به ظرفیت دانشگاه‌ها و نخبگان علمی وجود ندارد. انتظار داریم دانشگاه‌ها با حضور فعال، مسئولانه و مسئله‌محور، نقش مؤثر خود را در حکمرانی و توسعه کشور ایفا کنند.»
