وی در یک مصاحبه اخیر تأکید کرد که در وضعیت کنونی، کلید موفقیت، افزایش مقاومت اقتصادی و اجتماعی کشور و پیشگیری از بروز تفرقه میان آحاد جامعه و نهادهای حاکمیتی است. حریری همچنین خطر تشدید اختلافات میان گروه‌های مذهبی و غیرمذهبی را به ویژه با محوریت موضوع حجاب، گوشزد کرد.
بازگشت آمریکا به محاصره اقتصادی پس از ناکامی در تحریم و جنگ
حریری با اشاره به تاریخچه تحریم‌های آمریکا علیه ایران اظهار داشت: نخستین دوره رویارویی جدی ایران و آمریکا با تحریم‌های اقتصادی آغاز شد؛ فرآیندی که حدود ۱۵ تا ۱۶ سال به طول انجامید و به‌تدریج بر گستره و شدت آن افزوده شد. اکنون تحریم‌ها به حدی رسیده‌اند که به نظر می‌رسد ابزار جدیدی برای اعمال محدودیت بیشتر باقی نمانده است.
به گفته او، واشنگتن با وجود وارد آوردن صدمات جدی به اقتصاد ایران، نتوانست به اهداف اصلی خود، از جمله براندازی یا تغییر مسیر سیاسی کشور دست یابد و در نهایت مجبور به تغییر تاکتیک به سمت اقدام نظامی شد.
حریری ادامه داد: از خردادماه گذشته، ایران وارد فاز رویارویی نظامی شد و طرف آمریکایی به‌صراحت اهدافی مانند براندازی، کوچک کردن جغرافیای ایران و نابودی توان موشکی کشور را مطرح کرد. در بازه زمانی کوتاه یک سال و هفت ماهه، ما شاهد یکی از گسترده‌ترین بمباران‌های تاریخ بودیم و تقریباً تمام انواع سلاح‌های جنگی، به جز تسلیحات هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیک، علیه ایران به کار گرفته شد.
وی با اشاره به استفاده از انواع پهپادها، هواگردها و موشک‌ها افزود: ایران بدون شک در این حملات آسیب دید، خسارت متحمل شد و شهدایی تقدیم کرد؛ اما با وجود تمام این هزینه‌ها، ایالات متحده نتوانست به اهداف از پیش تعیین شده خود دست پیدا کند.
حریری با بیان اینکه در یک تقابل نظامی، مدافع زمانی پیروز است که مهاجم به اهدافش نرسد، گفت: آمریکا ابتدا در مرحله تحریم‌های اقتصادی ناکام ماند، سپس به حمله نظامی متوسل شد و در آن نیز به اهداف خود دست نیافت. اکنون بار دیگر به عرصه اقتصاد بازگشته، اما این بار با شیوه‌ای نوین از محاصره و تحریم.
او تصریح کرد: پیش از این نیز آمریکا بارها تهدید کرده بود که ایران را به عصر حجر بازمی‌گرداند، اما این تهدیدها هرگز عملی نشد. بنابراین باید پرسید که فراتر از تحریم و محاصره اقتصادی، چه اقدام دیگری می‌توانند علیه ایران انجام دهند؟
به گفته حریری، این تهدیدها و افزایش فشارها همچنان ادامه خواهد یافت، اما بعید است آمریکا بتواند موفقیت بیشتری کسب کند.
وی اضافه کرد: تمام کشورهای جهان تابع آمریکا نیستند. در سال ۲۰۱۷ نیز اعلام شد که هیچ کشوری حق خرید نفت از ایران را ندارد، اما ایران در مقاطعی توانست روزانه تا دو میلیون بشکه نفت صادر کند. بنابراین فشارها قطعاً افزایش خواهد یافت و مردم نیز تحت تأثیر قرار خواهند گرفت، اما این به معنای نابودی کشور یا توقف فعالیت‌های اقتصادی نیست.
حریری با تأکید بر ظرفیت‌های منطقه‌ای ایران گفت: در شرایطی که بسیاری از کشورهای اروپایی، آمریکای شمالی و بخش‌هایی از شرق آسیا با ایران همکاری نداشتند، ما همچنان با همسایگان خود روابط تجاری حفظ کردیم و امروز نیز با چین همکاری می‌کنیم. دولت چین نیز به صراحت اعلام کرده که از تحریم‌های یک‌جانبه تبعیت نخواهد کرد. بنابراین بسیار بعید می‌دانم ایران وارد مرحله‌ای به مراتب وخیم‌تر از شرایط ۱۵ سال گذشته شود.
ایران وضعیت کوبا را تجربه نخواهد کرد؛ مسئله اصلی تاب‌آوری است
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در ادامه، مقایسه شرایط ایران با کوبا را رد کرد و اظهار داشت: ایران به سرنوشت کوبا دچار نخواهد شد. کوبا جزیره‌ای کوچک در همسایگی آمریکا است، اما ایران کشوری پهناور با مناطق کوهستانی وسیع و همسایگان متعدد است و شرکای اقتصادی در نقاط دیگر جهان نیز دارد.
او با اشاره به پتانسیل تولیدات کشاورزی کشور افزود: ایران سالانه حدود ۱۲۵ میلیون تن محصولات کشاورزی، از غلات گرفته تا میوه‌های باغی و صیفی‌جات، تولید می‌کند. این میزان تولید نشان می‌دهد که وضعیت ایران با کشوری نظیر کوبا قابل قیاس نیست.
حریری البته تأکید کرد که این توضیحات به معنای بی‌اثر بودن فشارهای اقتصادی نیست و گفت: مردم همین امروز نیز با مشکلات جدی دست و پنجه نرم می‌کنند و نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت. ما اکنون در یک رقابت تاب‌آوری قرار داریم و هر طرفی که مقاومت بیشتری از خود نشان دهد، در نهایت موفق‌تر خواهد بود.
وی برای تشریح این وضعیت به مثالی اشاره کرد و گفت: یکی از مسئولان به من گفته بود که رویارویی ایران و آمریکا شبیه مسابقه فوتبال نیست که اگر چند گل عقب باشی، بازی را واگذار کرده‌ای؛ بلکه بیشتر به رقابت بوکس شباهت دارد که ممکن است یک طرف در ۱۱ راند عقب بماند، اما در راند دوازدهم ضربه اصلی را وارد کند و حریف را ناک‌اوت نماید. بنابراین حتی اگر بارها نیز زمین خورده باشی، هنوز امکان پیروزی وجود دارد.
هدف محاصره اقتصادی؛ ایجاد تفرقه میان مردم و حاکمیت
حریری با اشاره به اهداف اعلام شده آمریکا در مرحله جدید فشار اقتصادی گفت: آمریکا به صراحت از محاصره اقتصادی سخن گفته و هدف خود را تنگ‌تر کردن معیشت مردم، افزایش فاصله میان مردم و حکومت و سپس ایجاد تفرقه در میان خود مردم اعلام کرده است. از این رو، ما باید در سیاست‌گذاری‌های داخلی مراقب باشیم تا این هدف تحقق نیابد.
او افزود: متأسفانه با تبلیغات و بازتولید این فضا، چنین شکاف‌هایی در حال شکل‌گیری است. از یک سو فشار تبلیغاتی رو به افزایش است و از سوی دیگر، برخی سیاست‌گذاران در پی گران‌سازی هستند که البته خردمندان کشور تاکنون مانع برخی از این اقدامات شده‌اند.
حریری با اشاره به مسئله ناترازی بنزین گفت: فرض کنیم کشور با ۲۰ میلیون لیتر کسری روزانه بنزین مواجه است؛ این مسئله مربوط به چند ماه اخیر است. اما باید پرسید چه اتفاقی افتاده که در همین چند روز، موضوع بنزین به یک مسئله عمومی تبدیل شده و صف‌های طولانی شکل گرفته است؟
به گفته او، نقش سیاست‌گذاران در شکل‌گیری چنین فضایی باید جدی گرفته شود. افرادی در داخل، چه آگاهانه و چه ناآگاهانه، نباید به افزایش تفرقه میان مردم و دولت دامن بزنند.
حریری ادامه داد: دائماً گفته می‌شود کشور در آستانه قحطی قرار دارد و این ادبیات نیز به تشدید نگرانی‌های عمومی کمک می‌کند. برخی افراد ممکن است آگاهانه و برخی ناآگاهانه به چنین فضایی دامن بزنند، اما نتیجه در هر دو حالت می‌تواند افزایش نگرانی و بی‌اعتمادی باشد.
هشدار درباره عمیق‌تر شدن شکاف میان مذهبی‌ها و غیرمذهبی‌ها
حریری با اشاره به خطر افزایش شکاف‌های اجتماعی گفت: تفرقه میان مردم و مردم نیز به همان اندازه شکاف میان مردم و حکومت اهمیت دارد. کافی است به وضعیت جامعه در ماه‌های اخیر توجه کنیم؛ بخشی از جامعه برای مدت طولانی در خیابان حضور داشته است.
او افزود: در ابتدا حتی رسانه ملی با برخی زنانی که حجاب مورد انتظار رسمی را رعایت نمی‌کردند، گفت‌وگو می‌کرد و بخش‌هایی از جامعه نیز در خیابان با آنها برخوردهای مسالمت‌آمیز داشتند. اما امروز در فضای اینترنت، حجم زیادی از محتوای تقابلی علیه پوشش نامناسب و همچنین علیه افراد مذهبی مشاهده می‌شود.
حریری هشدار داد: اگر شکاف میان جریان‌های تندرو و مردم عادی افزایش یابد و موضوع حجاب دوباره به متن جامعه بازگردد، ممکن است تفرقه میان مردم مذهبی و غیرمذهبی به یک مسئله جدی تبدیل شود. این اتفاق می‌تواند بسیار چالش‌برانگیز باشد.
او تأکید کرد: اگر برای این مسئله چاره‌اندیشی نشود، این شکاف می‌تواند به یکی از اصلی‌ترین معضلات جامعه بدل شود و چنین وضعیتی دقیقاً به نفع ترامپ و سیاست‌های طرف مقابل خواهد بود.
چین بر اساس منافع ملی خود اقدام می‌کند
حریری در بخش دیگری از سخنان خود درباره روابط ایران و چین گفت: اینکه چین در هر موضوعی از ایران حمایت کند یا نکند، در نهایت مسئله خود چین است. این کشور بر اساس منافع ملی خود تصمیم می‌گیرد و اگر در جایی در برابر آمریکا ایستادگی می‌کند، دلیل آن صرفاً علاقه به ایران نیست، بلکه منافع ملی و راهبرد بلندمدت چین با منافع ایران همسو شده است.
او ادامه داد: در برخی مسائل نیز ممکن است چین از ایران فاصله بگیرد. مگر ایران کشور نیابتی یا تحت‌الحمایه چین است که انتظار داشته باشیم پکن در همه موارد مطابق خواست ما عمل کند؟
به گفته حریری، چین در منطقه اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت خود را دنبال می‌کند و در هر موضوعی موضع ملی خود را خواهد داشت. این کشور از مخدوش شدن منافع عربستان در منطقه نیز استقبال نمی‌کند، همان‌طور که ایران نیز در مواردی منافع و سیاست‌های خود را دنبال کرده است.
وی افزود: چین در امارات و قطر سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای دارد، اما این موضوع به خود چین مربوط است. روابط ایران و چین نیز بر مبنای منافع متقابل شکل گرفته و نباید آن را به رابطه ارباب و رعیتی تبدیل کرد.
حریری با اشاره به پیچیدگی‌های منطقه خاورمیانه و مسئله تنگه هرمز گفت: در برخی مسائل، منافع کشورهایی که نفت می‌خرند و کشورهایی که نفت می‌فروشند با منافع چین نیز ممکن است دچار تضاد شود، اما این به معنای تخاصم با چین نیست. در مواردی هم همسویی کامل منافع وجود دارد. این روابط بر مبنای منافع مشترک است و به معنای رابطه نیابتی نیست.
مسائل فرعی نباید جای مسائل اصلی کشور را بگیرد
رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین در پایان تأکید کرد: هر قدر بتوانیم کشورهای بیشتری را با خود همراه کنیم، به نفع کشور است. باید از مسائل فرعی عبور کنیم و بر موضوعات اصلی تمرکز داشته باشیم؛ این رویکرد هم در حوزه داخلی و هم در حوزه سیاست خارجی ضروری است.
او گفت: مسئله اصلی امروز کشور قیمت بنزین یا حجاب زنان نیست. اگر کسی این مسائل را به عنوان اولویت اصلی کشور تعریف کند، در تشخیص اولویت‌ها دچار اشتباه شده است.
حریری تأکید کرد: نباید اجازه داد نگاه‌های نادرست و مسائل فرعی به سیاست جاری کشور تبدیل شوند، چرا که در شرایط فعلی، حفظ انسجام اجتماعی و جلوگیری از تعمیق شکاف‌های داخلی، در کنار تقویت روابط خارجی و تاب‌آوری اقتصادی، از مهم‌ترین مسائل کشور است.
