فاطمی‌زاده در ادامه سخنان خود، به موقعیت ایران در عرصه دانش هوش مصنوعی پرداخت و اظهار داشت که جمهوری اسلامی ایران در زمینه‌های تئوری و تحقیقاتی هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، بر اساس معیارهای متفاوت جهانی، در جایگاهی بین رتبه دوازدهم تا هجدهم دنیا قرار دارد.
اما او خاطرنشان کرد که این جایگاه ممتاز در بعد کاربردی و میزان نفوذ هوش مصنوعی در نهادهای اجرایی کشور تکرار نشده است. فاطمی‌زاده اعلام کرد که رتبه ایران در شاخص نفوذ هوش مصنوعی که در پایان سال گذشته میلادی (۲۰۲۳) حدود ۹۳ بوده، امسال به رتبه ۷۶ ارتقا یافته است.
رئیس دبیرخانه ستاد توسعه و کاربرد هوش مصنوعی تاکید کرد که برای گسترش استفاده‌های عملیاتی از این تکنولوژی نوین، هماهنگی و همکاری نزدیک بین بخش‌های دولتی، شرکت‌های فناوری‌محور و مصرف‌کنندگان نهایی ضروری است.
محورهای فراخوان تازه هوش مصنوعی: بانکداری و ترابری
در ادامه، فاطمی‌زاده به برنامه‌های حمایتی ستاد اشاره کرد و اعلام داشت که در مرحله جدید فراخوان‌های مرتبط با هوش مصنوعی، دو بخش حیاتی «خدمات پولی و بانکی» و «حمل‌ونقل» به عنوان اولویت‌های کلیدی تعیین شده‌اند.
وی توضیح داد که هدف این فراخوان آن است که دانش تخصصی حوزه مورد نظر (مثلاً بانکداری یا حمل‌ونقل) با خبرگی در هوش مصنوعی تلفیق شود تا طرح‌ها صرفاً در حد ایده باقی نمانده و به محصولات عملی و کاربردی تبدیل گردند.
مطابق گفته‌های ریاست دبیرخانه ستاد، شرکت‌هایی که مستقیماً در این پروژه‌ها مشارکت می‌کنند، لازم است در زمینه تخصصی مربوطه (مانند بانکی یا حمل‌ونقل) دارای صلاحیت دانش‌بنیانی باشند و همچنین از همکاری تیمی متخصص در زمینه هوش مصنوعی بهره ببرند.
فاطمی‌زاده در مورد نتایج فراخوان پیشین ستاد نیز اظهار داشت که در آن مرحله، حدود ۸۰ پروژه دریافت و پس از داوری دقیق، ۱۷ طرح برگزیده شد. وی ابراز امیدواری کرد که با وجود محدود شدن محورهای فراخوان جدید، همچنان حدود ۸۰ تا ۱۰۰ طرح به ستاد ارائه شود.
رئیس دبیرخانه ستاد توسعه و کاربرد هوش مصنوعی در تشریح الگوی حمایتی این نهاد توضیح داد که پشتیبانی اولیه از طرح‌ها به شکل تسهیلات اعطایی صورت می‌پذیرد، اما در صورتی که شرایط خاصی محقق شود، امکان تبدیل این تسهیلات به گرنت (بلاعوض) نیز وجود دارد.
او تاکید کرد که یکی از مهم‌ترین شرایط، اجرای موفقیت‌آمیز پروژه در یک بازه زمانی یک‌ساله و وجود یک بهره‌بردار حقیقی است. هدف ستاد، حمایت از پروژه‌هایی نیست که صرفاً به توسعه الگوریتم‌ها یا فعالیت‌های تحقیقاتی محدود شوند.
همچنین، فاطمی‌زاده شرط «متن‌باز» (Open Source) بودن پروژه‌ها را از دیگر الزامات حمایتی برشمرد. این امر باعث می‌شود در صورت عدم ادامه یک پروژه، دستاوردهای آن برای پیشرفت‌های آتی قابل استفاده باشد.
رئیس دبیرخانه ستاد توسعه و کاربرد هوش مصنوعی، مشکل دسترسی به «داده» را یکی از اساسی‌ترین چالش‌ها برای پروژه‌های هوش مصنوعی در ایران معرفی کرد.
وی اشاره کرد که بسیاری از تیم‌های اجرایی پروژه‌ها با معضل کمبود یا عدم دسترسی به اطلاعات لازم روبرو هستند. بنابراین، ضروری است که بهره‌برداران از همان ابتدا به وضوح مشخص سازند چه نوع داده‌هایی در اختیار دارند، چه مقدار از آن قابل بهره‌برداری است و تحت چه پروتکل‌هایی می‌توانند آن را در اختیار تیم‌های توسعه‌دهنده قرار دهند.
فاطمی‌زاده در پایان تصریح کرد که هدف اصلی ستاد، نه توسعه صرفاً طرح‌های آزمایشگاهی یا پژوهشی، بلکه خلق محصولاتی است که حداکثر طی یک تا یک و نیم سال، قابلیت استفاده عملیاتی در صنایع و سازمان‌های مصرف‌کننده را داشته باشند.
