این روند که سرنوشت منابع، مصارف و اولویت‌های اقتصادی ایران در سال آینده را مشخص می‌کند، امسال با تحولات قابل توجهی در آیین‌نامه داخلی مجلس همراه است.
تغییرات بنیادین در سازوکار بررسی بودجه
بر اساس اصلاحات جدید در مواد ۱۸۰ و ۱۸۲ آیین‌نامه داخلی مجلس، دولت موظف است لایحه بودجه را به صورت برنامه‌محور و در قالب جداول کلان و تفصیلی منابع و مصارف، حداکثر تا ابتدای دی‌ماه به مجلس ارائه دهد. مهم‌ترین تغییر این است که دیگر احکام بودجه در مجلس بررسی نمی‌شود و تمرکز نمایندگان صرفاً بر روی ارقام و جداول تفصیلی خواهد بود.
پس از تحویل لایحه، هیأت رئیسه مجلس فوراً آن را در سامانه قانون‌گذاری بارگذاری کرده و به کمیسیون تلفیق و سایر کمیسیون‌های تخصصی ارجاع می‌دهد.
زمان‌بندی دقیق برای تصویب کلیات
کمیسیون تلفیق به عنوان هسته اصلی بررسی بودجه، تنها سه روز فرصت دارد تا نظر خود را در مورد کلیات لایحه اعلام کند. سپس گزارش این کمیسیون به همراه گزارش کمیسیون برنامه و بودجه در صحن علنی مجلس به بحث گذاشته می‌شود تا کلیات آن به رأی نمایندگان برسد.
سناریوهای پس از رأی‌گیری کلیات
چنانچه کلیات لایحه بودجه رأی نیاورد، دولت یک مهلت پنج‌روزه برای ارائه لایحه اصلاح‌شده خواهد داشت. این فرآیند در صورت رد مجدد تکرار می‌شود. اما در صورت تصویب کلیات، مسیر برای بررسی جزئیات در کمیسیون‌های تخصصی هموار می‌گردد.
فرصت نمایندگان برای ارائه پیشنهادات
بر اساس ماده ۱۸۲، پس از تصویب کلیات، نمایندگان پنج روز زمان دارند تا پیشنهادهای خود را در سامانه به ثبت برسانند. کمیسیون‌های تخصصی نیز موظفند طی پنج روز این پیشنهادها را بررسی و گزارش نهایی خود را به کمیسیون تلفیق ارسال کنند. کمیسیون تلفیق نیز با یک مهلت ده روزه که تا پنج روز قابل تمدید است، گزارش نهایی خود را آماده می‌کند.
بررسی نهایی جداول در صحن علنی
در مرحله نهایی، بررسی جزئیات در صحن علنی به تفکیک جداول الزامات منابع و سپس مصارف انجام خواهد شد. برای هر جدول، دو مخالف و دو موافق به همراه نماینده دولت و سخنگوی کمیسیون تلفیق فرصت صحبت خواهند داشت و در نهایت رأی‌گیری صورت می‌گیرد.
شایان ذکر است که کمیسیون تلفیق بودجه متشکل از ۴۵ نماینده است که از هر کمیسیون تخصصی سه نفر و از کمیسیون برنامه و بودجه ۹ نفر در آن عضویت دارند و نقشی کلیدی در شکل‌گیری نهایی سند مالی کشور ایفا می‌کنند.
