او که از دل یک خاندان مذهبی و با نفوذ در جمهوری اسلامی برخاسته، در طول سه دهه گذشته کوشیده تا جایگاهی منحصر به فرد برای خود در سپهر سیاسی و مذهبی کشور بیابد؛ مسیری که همواره پر از حواشی بوده است.
جدیدترین اظهارات جنجالی او مربوط به ادعای «۲۸ بار استعفای مسعود پزشکیان از سمت ریاست جمهوری» بود. وی مدعی شده بود که مقام معظم رهبری فرموده‌اند در صورت تکرار دوباره استعفا از سوی رئیس‌جمهور چهاردهم، آن را خواهند پذیرفت. این سخنان هم بلافاصله توسط مسعود پزشکیان و هم صریحاً از سوی دفتر رهبر معظم انقلاب اسلامی تکذیب و کذب خوانده شد.
سید محمدباقر خرازی در هفتم تیر سال ۱۳۴۰ در شهر قم دیده به جهان گشود. او فرزند آیت‌الله سید محسن خرازی، از اساتید برجسته حوزه علمیه قم و عضو مجلس خبرگان رهبری است. خاندان خرازی یکی از خانواده‌های شناخته‌شده و ریشه‌دار در میان روحانیت ایران به شمار می‌روند. سید صادق خرازی، برادر او، از دیپلمات‌های کهنه‌کار کشور است و عمویش، کمال خرازی، سال‌ها سکاندار دستگاه دیپلماسی ایران بود. همچنین، این خاندان از طریق پیوندهای خانوادگی، با خانواده رهبر جمهوری اسلامی نیز ارتباط سببی دارند.
خرازی تحصیلات حوزوی خود را در قم به اتمام رساند و به تدریس دروس خارج فقه و اصول اشتغال یافت. او علاوه بر فعالیت‌های آموزشی، به بنیان‌گذاری مجموعه‌هایی چون مدرسه اجتهادیه محسنیه و مدارس امام هادی(ع) پرداخت و سال‌ها در تربیت طلاب نقش داشته است. همزمان با فعالیت‌های حوزوی، وارد عرصه رسانه نیز شد و مسئولیت روزنامه «حزب‌الله» را بر عهده گرفت.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های کارنامه سیاسی او، دبیرکلی تشکلی به نام «حزب‌الله ایران» است که فعالیت خود را از اوایل دهه ۱۳۷۰ آغاز کرد و خرازی همچنان در رأس آن قرار دارد. این تشکل هرگز به یکی از جریان‌های اصلی و تأثیرگذار سیاست ایران تبدیل نشد، اما با صدور بیانیه‌های تند و اتخاذ مواضع قاطع در مسائل داخلی و خارجی، نام خود را در فضای سیاسی حفظ کرده است.
شهرت عمومی محمدباقر خرازی بیش از هر چیز با انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۲ گره خورده است. او با حضور در وزارت کشور برای ثبت‌نام، برنامه‌هایی را مطرح کرد که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها یافت. از جمله وعده‌های او کاهش ارزش دلار به هزار تومان، رفع تحریم‌های بین‌المللی در زمانی کوتاه و بازگرداندن «سرزمین‌های جداشده از ایران» بدون نیاز به جنگ بود. این اظهارات با واکنش‌های زیادی در رسانه‌های داخلی و خارجی مواجه شد، اما در نهایت صلاحیت او توسط شورای نگهبان برای حضور در انتخابات احراز نشد.
در سال‌های پس از آن نیز، خرازی بارها در مورد مسائل گوناگون سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ابراز نظر کرده است. انتقاد از ساختار بانکی کشور، تأکید بر اسلامی‌سازی اقتصاد، دفاع از نقش برجسته روحانیت در اداره امور کشور و انتقاد از عملکرد برخی دولت‌ها، همواره از محورهای ثابت سخنان او بوده است. وی همچنین بارها بیان کرده است که اداره کشور باید بیش از پیش بر پایه فقه اسلامی و مدیریت روحانیون استوار باشد.
اظهارنظرهایی که نام محمدباقر خرازی را بر سر زبان‌ها انداخت
محمدباقر خرازی اگرچه هیچ‌گاه در زمره سیاستمداران صاحب‌منصب جمهوری اسلامی جای نگرفت، اما در مقاطع مختلف با اظهارنظرهایی منحصربه‌فرد و گاه جنجالی، نام خود را در صدر اخبار سیاسی کشور قرار داده است. بخش قابل توجهی از این مواضع در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۹۲ مطرح شد و برخی دیگر نیز به مسائل سیاست خارجی و شیوه‌های اداره کشور اختصاص داشت.
خرازی در نخستین گفت‌وگوهای انتخاباتی خود در فروردین ۱۳۹۲، با معرفی شعار «پارس اسلامی» هدف خود از حضور در انتخابات را تشکیل «دولت متقین» اعلام کرد. او در همان مصاحبه خود را «فقیرترین نامزد انتخابات» نامید و اظهار داشت که هدفش اجرای کامل احکام اسلامی در اداره کشور است. همچنین تأکید کرد که بسیاری از مشکلات ایران ریشه در دوری مسئولان از مبانی دینی دارد.
وعده دلار هزار تومانی
با آغاز رقابت‌های انتخاباتی، خرازی یکی از بلندپروازانه‌ترین وعده‌های اقتصادی آن دوره را مطرح کرد. او اعلام کرد که در صورت پیروزی در انتخابات، ارزش دلار را به حدود هزار تومان خواهد رساند و معتقد بود که با اصلاح ساختار اقتصادی و مدیریت صحیح، می‌توان ثبات را به بازار ارز بازگرداند. این وعده بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت و بیش از هر چیز نام او را بر سر زبان‌ها انداخت.
سرزمین‌های جداشده از ایران را بازمی‌گردانم
یکی دیگر از وعده‌های انتخاباتی خرازی، بازگرداندن سرزمین‌هایی بود که به باور او در طول تاریخ از ایران جدا شده‌اند. وی ادعا کرد که بدون توسل به جنگ و صرفاً با استفاده از ظرفیت‌های سیاسی، دیپلماتیک و اقتدار جمهوری اسلامی می‌توان این هدف را محقق کرد. این سخنان نیز واکنش‌های فراوانی در فضای سیاسی و رسانه‌ای برانگیخت و به یکی از مشهورترین اظهارات انتخاباتی او تبدیل شد.
موسوی و کروبی را با نظام آشتی می‌دهم
خرازی در ادامه تبلیغات انتخاباتی خود در مورد حوادث سال ۱۳۸۸ نیز موضع گرفت و گفت در صورت پیروزی تلاش خواهد کرد میان میرحسین موسوی، مهدی کروبی و نظام جمهوری اسلامی آشتی برقرار کند. او این موضوع را بخشی از برنامه خود برای افزایش همبستگی داخلی عنوان کرد؛ اظهارنظری که در فضای سیاسی آن روزها بازتاب گسترده‌ای داشت.
*ادعای جنجالی در اردیبهشت سال ۱۳۹۲؛ «تنها کسی هستم که دشمن مرا شناسایی نکرده است»
از دیگر جملات جنجالی خرازی در دوران تبلیغات انتخابات، این ادعا بود که «تنها کسی هستم که دشمن مرا شناسایی نکرده است.» او این موضوع را نشانه استقلال سیاسی خود دانست و گفت هیچ‌یک از قدرت‌های خارجی شناخت دقیقی از برنامه‌هایش ندارند. این جمله نیز در کنار سایر وعده‌های انتخاباتی او بارها در رسانه‌ها بازنشر شد.
تهدید کشورهای همراه آمریکا دو دهه پیش از این
چند سال پیش از حضور در انتخابات، محمدباقر خرازی در گفت‌وگویی با شبکه MTV ترکیه موضعی تند در مورد احتمال حمله آمریکا به ایران اتخاذ کرد. او هشدار داد که هر کشوری در حمله احتمالی به ایران مشارکت کند، ممکن است هدف عملیات انتحاری قرار گیرد و همچنین مدعی شد نیروهای حزب‌الله ایران برای چنین رویارویی آماده هستند. این سخنان در آن زمان بازتاب بین‌المللی پیدا کرد و در رسانه‌های خارجی نیز منعکس شد.
سال‌های اخیر؛ تأکید بر مذاکره از موضع قدرت
در سال‌های اخیر نیز خرازی در گفت‌وگوهای رسانه‌ای خود درباره سیاست خارجی اظهار داشته است که جمهوری اسلامی اصل مذاکره را رد نمی‌کند، اما هرگونه مذاکره باید بر پایه «عزت، حکمت و مصلحت» انجام شود و ایران نباید هیچ‌گونه فشار یا تحمیل سیاسی را بپذیرد. او همزمان بر تقویت توان داخلی و حفظ اقتدار جمهوری اسلامی به عنوان پیش‌شرط موفقیت در مذاکرات تأکید کرده است.
در ساعات پس از انتشار ادعاهای وی در مورد استعفای پزشکیان، ویدئوهای دیگری از سخنان او نیز منتشر شده است. در یکی از این ویدئوها که او در مراسم اربعین سخنرانی می‌کرد، گفته است: تنها راه نجات کشور ساخت بمب اتم و منفجر کردن آن است تا بفهمند و بگویند این خیلی دیوانه است.
وی افزود: بزرگترین مشکلی که پزشکیان و امثال او در شورای راهبردی [شورای راهبردی روابط خارجی] که عموی ما هم رئیس آن بود و خدا از سر تقصیراتش بگذرد این بود که با ساخت بمب اتمی مخالفت می‌کردند. آقایانی که از حیث کارشناسی مخالفت کردند در آن دنیا خیلی گرفتارند این را با اطلاع از آن طرف عالم می‌گویم! حالا آن که فتوا داده اجتهاد کرده، باید در قیامت جوابگو باشد.
محمدباقر خرازی در ادامه گفت: تنها راه‌حل نجات ما ساخت بمب اتم و شلیک آن است! باید بمب اتم را بسازیم و در اقیانوس اطلس بزنیم و سونامی ایجاد کنیم که موجش به سواحل آمریکا برسد.
اظهارنظر عجیب دیگر او درباره لزوم ایجاد جنگ داخلی در آمریکا از طریق ایجاد اختلاف بین سفیدپوستان و سیاه‌پوستان است!
