این روند افزایشی نه تنها در آمارهای داخلی ایران بلکه در گزارش‌های بین‌المللی مرتبط با سرمایه‌گذاری افراد و نهادها در رمزارزها نیز به وضوح قابل مشاهده است.
این افزایش استقبال، نیاز به نظارت دقیق‌تر بر فعالیت‌های این بازار را برای پیشگیری از تخلفات گسترده دوچندان کرده است. با این حال، به دلیل نبود چهارچوب‌های نظارتی مشخص، شاهد بروز تخلفاتی همچون خالی‌فروشی، پولشویی، سیگنال‌دهی نادرست و دست‌کاری قیمت‌ها در برخی از صرافی‌های رمزارزی هستیم.
قوانین رمزارزها در ایران: همگام با نظام بانکی
سهیل نیکزاد، از اعضای انجمن بلاکچین ایران و کارشناس حوزه رمزارزها، در گفتگویی با اقتصاد آنلاین تأکید کرد که مقررات مربوط به رمزارزها در ایران، اساساً بر پایه ساختار کلی بانکداری آنلاین و سیستم مالی کشور تدوین شده است.
نیکزاد توضیح داد: وضعیت قوانین در بازار رمزارز ایران، انعکاسی از قوانین بازار بانکداری آنلاین و نظام بانکی کشور است. حساسیت‌های داخلی و بین‌المللی که در حوزه بانکداری رعایت می‌شوند یا نادیده گرفته می‌شوند، دقیقاً در این حوزه نیز صدق می‌کنند و تفاوت چندانی بین این دو نیست.
وی با اشاره به ماهیت فناوری‌محور این بازار، اظهار داشت: دولت‌ها معمولاً نسبت به حوزه‌های نوآورانه فناوری، حساسیت بالایی از خود نشان می‌دهند و این رویکرد تنها به یک جریان سیاسی خاص محدود نمی‌شود. هرچند، به اعتقاد او، بخشی از نگرانی‌ها و حساسیت‌های موجود در میان فعالان این بازار، بیش از حد لزوم و غیرضروری است.
این عضو انجمن بلاکچین اضافه کرد: به دلیل همین ملاحظات، در صنعت ما، قوانین مبارزه با پولشویی (AML) با شدت و سختگیری بیشتری نسبت به نظام بانکی یا پرداخت‌های فین‌تکی و آنلاین ریالی به اجرا در می‌آیند و ما موظف به رعایت آنها هستیم.
نظارت دقیق بر کاربران پلتفرم‌های رمزارزی
این کارشناس رمزارز در مورد فرآیندهای احراز هویت در پلتفرم‌های رمزارزی نیز شفاف‌سازی کرد: هر فردی که در پلتفرم‌های رمزارزی فعالیت می‌کند، به احتمال قوی با مراحل دقیق احراز هویت از جمله ویدئوکانفرمنس (تأیید تصویری)، تماس تلفنی و بررسی دقیق هویت مواجه خواهد شد.
این فعال بازار سرمایه با اشاره به هزینه‌های سنگین فرآیند احراز هویت گفت: خدمات احراز هویت در حوزه کریپتو پرهزینه‌تر است. به عنوان نمونه، احراز هویت در برخی بازارهای سنتی ممکن است حدود ۲۰۰ هزار تومان هزینه داشته باشد، اما در حوزه رمزارزها این مبلغ می‌تواند تا حدود یک میلیون تومان نیز افزایش یابد، زیرا نیاز به جمع‌آوری اطلاعات بسیار دقیق‌تری است.
نیکزاد در ادامه صحبت‌های خود، به نظارت مستمر بر کاربران پلتفرم‌های رمزارزی اشاره کرد و گفت: کاربران این پلتفرم‌ها در ایران همواره تحت نظارت قرار دارند و فرآیند احراز هویت مشتری (KYC) برای آنها اعمال می‌شود؛ این موضوع از گذشته تاکنون وجود داشته است.
استانداردهای جهانی و وضعیت ایران
وی افزود: معیارهای احراز هویت که در این حوزه به کار گرفته می‌شود، حتی از شدت عمل برخی پلتفرم‌های وام‌دهی، پرداخت‌های آنلاین و کیف‌پول‌های دیجیتال نیز بیشتر است.
نیکزاد در بخش دیگری از این گفتگو، درباره انطباق استانداردهای داخلی با معیارهای جهانی اظهار داشت: اینکه قوانین مورد استفاده در ایران تا چه حد با استانداردهای بین‌المللی همخوانی دارد، خارج از تخصص مستقیم من است، اما شواهد موجود نشان می‌دهد که این انطباق، کامل نیست.
تتر: ابزاری برای انتقال دارایی، نه خروج سرمایه
سهیل نیکزاد در پایان این مصاحبه، در پاسخ به این سوال که آیا تتر ابزاری برای خروج سرمایه از کشور است، این فرضیه را به شدت رد کرد و آن را نادرست خواند.
او در توضیح این موضوع مثالی زد: فرض کنید در باغی زندگی می‌کنید که تمام میوه‌ها به جز گیلاس در آن یافت می‌شود و گیلاس در باغ دیگری است. اگر فردی گیلاس به این باغ بیاورد و شخص دیگری همان گیلاس را از باغ خارج کند، نمی‌توان گفت که گیلاس ابزار خروج سرمایه از این باغ بوده است.
نیکزاد ادامه داد: اگر تتر را ابزار خروج سرمایه از ایران بدانیم، به این معناست که قبل از آن، وسیله‌ای برای ورود سرمایه نیز بوده است. زیرا تتر در ایران تولید نمی‌شود و پشتوانه آن دارایی‌های غیرایرانی و ارزش دلار آمریکا است.
او تأکید کرد: اگر شخصی با استفاده از تتر سرمایه‌ای را از کشور خارج می‌کند، حتماً پیش از او، فرد دیگری با همین ابزار سرمایه‌ای را وارد کشور کرده است. بنابراین، این برداشت که تتر صرفاً ابزاری برای خروج سرمایه است، کاملاً اشتباه است.
نیکزاد در خاتمه سخنان خود تأکید کرد: اینگونه جملات و برداشت‌های احساسی، اغلب منجر به سوءتفاهم‌های عمومی می‌شوند، در حالی که واقعیت علمی ماجرا چیز دیگری است.
