وی تاکید کرد که استقلال و عزت ایران مرهون نسلهایی است که هرگز سرنوشت کشور را به اراده بیگانگان گره نزدهاند.
۲۸ مرداد و درسهای تاریخی از مداخلات خارجی
بقایی در بخش دیگری از سخنانش به سالگرد کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اشاره کرد و آن را یکی از تاریکترین صفحات تاریخ معاصر ایران و نمونهای آشکار از دخالت خارجی در امور داخلی کشور دانست. او خاطرنشان کرد که این کودتا که با منطق مداخلهجویانه آمریکا به حذف یک دولت قانونی منجر شد، آثار عمیقی بر روابط خارجی و تحولات ایران گذاشته و تا امروز نیز ملموس است. وی یادآوری این واقعه را برای دستگاه دیپلماسی و ملت ایران که در یک قرن اخیر فراز و نشیبهای فراوانی را تجربه کردهاند، بسیار حیاتی خواند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد که خطاهای محاسباتی دشمنان، مشابه آنچه در ۲۸ مرداد رخ داد، در جنگ تحمیلی و دو درگیری اخیر نیز تکرار شده است. او اظهار داشت که تصور اینکه میتوان با فشار، تهدید یا ارعاب، اراده ملت ایران را شکست داد، همواره نتایج ناگواری برای منطقه و جهان به همراه داشته است. بقایی تاکید کرد که ایران امروز با پشتوانه تجربههای طولانی در برابر مداخلات خارجی، جنگ، تحریم و فشارهای چندین دهه گذشته، کشوری با جامعهای پویا و ارادهای راسخ برای دفاع از حاکمیت، عزت و استقلال خود است. او ابراز امیدواری کرد که این تجربیات تاریخی، چراغ راهی برای رسیدن به آیندهای درخشان و پر از عزت و پیشرفت باشد.
سرنوشت چهار خلبان ایرانی؛ مطالبهای جدی از قطر
بقایی در پاسخ به سوالی درباره سرنوشت چهار خلبان شجاع ارتش جمهوری اسلامی ایران که در یازدهم اسفند ۱۴۰۴ در عملیاتی دفاعی علیه پایگاه آمریکایی العدید شرکت کرده و هواپیمایشان ساقط شد، بیان داشت که جمهوری اسلامی ایران معتقد است این خلبانان در اسارت به سر میبرند و مطالبه روشن شدن وضعیت آنها بسیار جدی است. وی در خصوص مکاتبه با صلیب سرخ جهانی که شش ماه پس از حادثه انجام شده، توضیح داد که پیگیریها از همان روزهای اول آغاز شده و اولین نامه رسمی در بیستوپنجم یا بیستوششم اسفند ارسال شده است. او افزود که پیگیریها از طریق سفارت ایران در دوحه و سفارت قطر در تهران به طور مستمر ادامه داشته است.
بقایی تاکید کرد که تا زمانی که وضعیت این خلبانان مشخص نشود، فرض بر اسارت آنهاست و ایران از تمامی ظرفیتهای دوجانبه، چندجانبه و حقوقی خود برای روشن شدن این موضوع استفاده خواهد کرد. وی با درود فرستادن به روان پاک یکی از خلبانان که پیکرش به میهن بازگشت، مجدداً تصریح کرد که پیگیری سرنوشت این چهار خلبان از روزهای نخست در دستور کار بوده است؛ خلبانانی که برای هدف قرار دادن مبدأ حملات تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران عازم مأموریت دفاعی شده بودند.
وی همچنین درباره تنش دیپلماتیک با قطر و گلایه آنها از طرح این موضوع، اظهار داشت که پیگیری این مساله منافاتی با روابط دوستانه و نقش میانجیگری قطر ندارد و ایران در کنار مراودات منظم، نگرانیهای خود را نیز مطرح میکند.
طرح امنیت تنگه هرمز و موضع وزارت خارجه
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر درخواست وزارت خارجه از مجلس برای مسکوت گذاشتن طرح تامین امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس، این خبر را تکذیب کرد و گفت: «چنین نامهای ارسال نشده است.» وی با تاکید بر جایگاه روشن مجلس در قانون اساسی، افزود وزارت امور خارجه خود را موظف میداند با مجلس در روند قانونگذاری همکاری کامل داشته و دیدگاههای کارشناسی خود را اعلام کند. بقایی خاطرنشان کرد که در خصوص حقوق حاکمیت ایران در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان، قوانین موجود و تحولات روز در نظر گرفته شده و همکاریهای لازم با مجلس ادامه خواهد یافت.
پیچیدگی مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگه هرمز
در ادامه، بقایی درباره طولانی شدن مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگه هرمز توضیح داد. وی با تصحیح خبر قبلی خود مبنی بر تدوین «نقشه راه» و اشاره به «نقشه مسیر تردد»، اظهار داشت که هرچند در مورد نقشه مسیر تردد تفاهم شده، اما قرار است این تفاهم در قالب یک بسته شامل نقشه و بیانیه مشترک نهایی شود. وی سه عامل اصلی را دلیل این تاخیر دانست: اول، پیچیدگی موضوع؛ چرا که ناامنی در تنگه هرمز ناشی از اقدامات نظامی غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی است و ایجاد سازوکاری برای تامین همزمان حاکمیت دو دولت ساحلی و تردد ایمن کشتیهای تجاری، بسیار دشوار است. دوم، تعدد بازیگران تاثیرگذار و سوم، تلاش برخی بدخواهان منطقه که علاقهمند به آشوب و کشمکش هستند. با این حال، وی تاکید کرد که گفتگوها با جدیت ادامه دارد و هر دو طرف مصمم به تدوین سازوکاری هستند که منافع و نگرانیهای متقابل و همچنین ملاحظات کشتیرانی بینالمللی را تامین کند.
پایان مهلت ۶۰ روزه توافق اسلامآباد و آمادگی ایران
بقایی در خصوص پایان مهلت ۶۰ روزه ذکر شده در تفاهم اسلامآباد، تاکید کرد که در متن تفاهم چنین مهلتی وجود ندارد و ایران هرگز تحت فشار یا اولتیماتوم، سیاستهای خود را تنظیم نمیکند، بلکه بر اساس منافع ملی تصمیم میگیرد. وی توضیح داد که آنچه در تفاهم پیشبینی شده بود، گفتوگو درباره رفع تحریم و موضوع هستهای طی ۶۰ روز بود که به دلیل نقضهای فاحش آمریکا تنها چند هفته پس از امضای یادداشت تفاهم در ۲۸ خرداد، هرگز شروع نشد و لذا بحث ۶۰ روزه نیز موضوعیت ندارد. او اطمینان داد که نیروهای مسلح ایران با هوشیاری کامل مراقب هرگونه تحرک هستند و وزارت امور خارجه نیز تحکیم روابط با کشورهای منطقه را در دستور کار دارد.
اخبار نشست محرمانه ایران و آمریکا در اربیل ساختگی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعای یک رسانه آمریکایی مبنی بر ارتباط غیررسمی واشنگتن با سپاه پاسداران از طریق اقلیم کردستان عراق و خبر نشست محرمانه ایران و آمریکا در اربیل، این اخبار را کاملاً ساختگی دانست. وی اینگونه ادعاها را شگردهای رسانهای و عملیات روانی برای ایجاد اختلاف میان ارکان تصمیمگیری در جمهوری اسلامی ایران خواند که از روی استیصال انجام میشود. بقایی با تاکید بر انسجام بیسابقه میان بخشهای ذیصلاح در کشور، گفت هیئت مذاکرهکننده مورد اعتماد کامل همه ارکان نظام، از جمله بخشهای دفاعی است و هر تصمیمی با لحاظ دیدگاهها و ملاحظات تمامی بخشها و فرآیند نهادی اتخاذ میشود.
پاسخ به اعتراض بحرین و تاکید بر حسن همجواری
در خصوص نامه اعتراضآمیز اخیر بحرین به سازمان ملل پیرامون توییت سخنگوی وزارت امور خارجه، بقایی با ارجاع طرف بحرینی به قطعنامه ۲۷۸ شورای امنیت و گزارش ۹۷۷۲ دبیرکل سازمان ملل، یادآور شد که کل ماجرا از کجا آغاز شده است. وی تاکید کرد که در توییت مذکور به نام هیچ کشوری اشاره نشده بود، اما اگر کشوری خود را مخاطب آن فرض کرده، بحث دیگری است. او مجدداً بر احترام ایران به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی همه کشورهای منطقه، از جمله بحرین، تاکید کرد. با این حال، وی عدم پایبندی برخی کشورها به اصل حسن همجواری را دلیل اصلی طرح این موضوعات دانست و پرسید: «آیا در ماه مبارک رمضان خاک و امکانات خود را در اختیار دو طرف متجاوز، یعنی رژیم صهیونیستی و آمریکا، قرار دادن برای حمله به یک کشور مسلمان و همسایه، اصل حسن همجواری است؟» وی این اقدامات را «فرار رو به جلو» خواند که نمیتواند باعث شود ایران اتفاقات جاری یا واقعیتهای تاریخی دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ را فراموش کند.
تحریمهای احتمالی آمریکا و بیاثر بودن آنها
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اعلام برنامه دولت آمریکا برای اعمال تحریمهای بیسابقه جدید علیه ایران، از جمله محاصره زمینی، تصریح کرد که این اقدامات هیچ اثری بر موضع ایران نخواهد داشت. وی آمریکا را از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تا کنون در دام چرخه باطلی از جنگ، تبعیض، فشار و تحریم گرفتار دانست. بقایی با اشاره به «تحریمهای فلجکننده» در دوره دموکراتها و «فشار حداکثری» در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، که به قطع داروی مردم ایران و تجاوز نظامی غیرقانونی منجر شد، تاکید کرد: «با چنین روشهایی که قبلاً امتحان شده و نتیجهای نداشته است، قرار نیست نتیجه دیگری حاصل شود.» او افزود که ایران از مدتها قبل برای سناریوهای مختلف آمریکا پیشبینیهای لازم را انجام داده و از تمامی ابزارهای خود برای مواجهه با شرایط جدید استفاده خواهد کرد.
میانجیگریهای اروپا در روابط ایران و آمریکا
بقایی در پاسخ به ادعای منابع غربی مبنی بر تلاش آمریکا برای میانجیگری اروپا بین تهران و واشنگتن، اظهار داشت که پاکستان و قطر میانجیهای اصلی در موضوعات مرتبط با ایران و آمریکا هستند. وی طرح دیدگاهها و آمادگی برخی کشورهای اروپایی برای مساعی جمیله را امری طبیعی دانست، اما تاکید کرد که این به معنای وجود میانجی جدیدی در این روابط نیست. او مشکل اصلی ایران و آمریکا را نوع نگاه، اشتباه محاسباتی و اصرار آمریکا بر روشها و رویکردهایی دانست که شکست آنها بارها تجربه شده است.




