شعله‌های سهمگین آتش در فرانسه و اسپانیا، جان و مال هزاران نفر را تهدید کرده و آن‌ها را ناگزیر از ترک خانه‌هایشان ساخته است. همزمان با این بحران، دریای مدیترانه نیز شاهد گرمایش بی‌رویه آب خود است که همراه با وسعت گرفتن آتش‌سوزی‌ها، زنگ خطر را برای کارشناسان اقلیمی به صدا درآورده است. بسیاری از محققان هشدار می‌دهند که تکرار فجایعی مشابه آتش‌سوزی‌های ویرانگر کالیفرنیا و استرالیا، دیگر یک احتمال دور از ذهن نیست و اروپاییان باید آماده بدترین‌ها باشند.
مقامات فرانسوی فاش کرده‌اند که گستردگی حریق در سواحل اقیانوس اطلس این کشور، دولت پاریس را به فعال‌سازی مکانیسم حمایت مدنی اتحادیه اروپا واداشته است. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، این وضعیت را «بسیار وخیم» خوانده و از دریافت کمک‌های بین‌المللی خبر داده است. طبق اعلام وی، دو فروند هواپیمای آب‌پاش مدل کانادایر از کرواسی، دو هواپیمای ایرتراکتور از پرتغال، و دو بالگرد سنگین بلک‌هاوک از جمهوری چک و اسلواکی به زودی برای کمک به مهار آتش به فرانسه اعزام خواهند شد.
در پی آتش‌سوزی‌های ویرانگر در نواحی غربی فرانسه، بیش از ۱۸ هزار و ۸۰۰ نفر از مناطق مسکونی و گردشگری تخلیه شده‌اند. بخش عمده‌ای از این افراد را مسافرانی تشکیل می‌دهند که در اردوگاه‌ها و خانه‌های تفریحی اقامت داشتند. آتش‌نشانان با تمام توان خود مشغول مبارزه با شعله‌هایی هستند که با سرعتی باورنکردنی در دل جنگل‌های انبوه کاج پیشروی می‌کنند.
آمار منتشرشده از سوی سیستم اطلاعاتی آتش‌سوزی جنگل‌های اروپا حکایت از آن دارد که از آغاز سال جاری میلادی، تقریباً ۱۲۵ هزار هکتار از اراضی اسپانیا در آتش سوخته است. این رقم، در قیاس با مجموع ۳۹۳ هزار هکتار آتش‌سوزی ثبت‌شده در تمام طول سال گذشته، به خوبی شدت بی‌سابقه و آغاز زودهنگام فصل آتش‌سوزی‌ها را در این کشور نشان می‌دهد.
علاوه بر این، موج گرمای بی‌رحمانه در اسپانیا، رکوردهای متعددی را در دماسنج‌ها شکسته است. طبق گزارش سازمان هواشناسی اسپانیا، دمای هوای شهر سیئزا واقع در استان مورسیا به ۴۴.۷ درجه سانتی‌گراد صعود کرده است. همچنین، شهرهای آلباسته، آویلا و تروئل نیز بالاترین دماهای ماه ژوئیه خود را با رسیدن به ۴۲ درجه سانتی‌گراد تجربه کرده‌اند.
در جبهه‌ای دیگر، سامانه نظارت بر مدیترانه خبر از آن می‌دهد که تقریباً ۸۰ درصد از پهنه دریای مدیترانه تحت تأثیر گرمای شدید دریایی قرار گرفته است. در برخی نواحی، دمای آب تا ۵ درجه سانتی‌گراد از میانگین ثبت‌شده بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ فراتر رفته است. متخصصان بر این باورند که این پدیده بی‌سابقه گرمایش آب، تأثیرات عمیقی بر چرخه‌های آب‌وهوایی، حیات دریایی و شدت بلایای اقلیمی خواهد گذاشت.
همچنین، اطلاعات حاصل از سیستم اروپایی رصد آتش‌سوزی جنگل‌ها آشکار می‌کند که شدت آتش‌سوزی‌ها در اتحادیه اروپا در مقطع کنونی سال، رکورد تاریخی جدیدی را به ثبت رسانده است. تا ۲۲ ژوئیه، وسعت اراضی سوخته تقریباً دو برابر میانگین دو دهه اخیر در همین بازه زمانی بوده است. فرانسه از نظر مساحت مناطق از دست رفته و هر دو کشور فرانسه و اسپانیا از نظر تعداد حریق‌ها، رکوردهای بی‌سابقه‌ای را تجربه کرده‌اند.
در کشور فرانسه، منبع اصلی آتش‌سوزی از جنگل‌های متراکم کاج در نزدیکی روستای سوموس، واقع در حدود ۴۰ کیلومتری غرب بوردو و شمال خلیج توریستی آرکاشون، سرچشمه گرفت. این شعله‌ها در مدت‌زمانی کمتر از ۲۴ ساعت، بیش از سه هزار و ۷۰۰ هکتار از اراضی را بلعیدند. گرچه تا به حال تلفات انسانی گزارش نشده است، اما چندین واحد مسکونی قربانی این حریق گسترده شده‌اند.
فرانسه از ماه مه سال جاری میلادی، سه موج گرمای شدید و تقریباً پیوسته را از سر گذرانده است. دانشمندان این پدیده را به طور مستقیم با پیامدهای تغییرات اقلیمی مرتبط می‌دانند. این وضعیت علاوه بر افزایش میزان مرگ‌ومیر ناشی از گرما، به خشکی بی‌سابقه خاک و منابع آبی منجر شده و بستری آماده برای گسترش سریع آتش‌سوزی‌های جنگلی فراهم آورده است.
همین ناحیه در سال ۲۰۲۲ نیز تجربه یکی از فجیع‌ترین آتش‌سوزی‌های تاریخ خود را داشت که به نابودی بیش از ۳۰ هزار هکتار جنگل و آوارگی حدود ۵۰ هزار نفر انجامید. حال، با پوشش گیاهی که به شدت خشکیده و بادهای تند که به شعله‌ها دامن می‌زنند، ارتفاع آتش در پاره‌ای از مناطق به حدود ۱۰ متر می‌رسد که نشان از شدت غیرقابل کنترل آن دارد.
مقامات محلی گزارش داده‌اند که ۹ شهرداری، مراکز اضطراری برای اسکان آوارگان برپا کرده‌اند و تا کنون بیش از دو هزار و ۵۰۰ نفر در این پناهگاه‌ها جای گرفته‌اند. افزون بر این، بسیاری از مسیرهای ارتباطی به شبه‌جزیره “کپ فره” و نواحی گردشگری پیرامون آن، تنها برای عبور و مرور وسایل نقلیه امدادی باز گذاشته شده‌اند.
در اسپانیا، جدای از تخلیه گسترده مناطق حومه مادرید، مقامات دستور خروج سه هزار و ۵۰۰ نفر از اهالی شهر «آلدئا د فرسنو» در جنوب غربی پایتخت را صادر کرده‌اند. در خبری دیگر، آتش‌سوزی مهیب در استان گوادالاخارا که مساحتی حدود ۳۲ هزار هکتار را درگیر کرده بود، به گفته مسئولان اکنون در وضعیت پایدارتری قرار گرفته و تا حدودی کنترل شده است.
مرکز «مرکاتور اوشن» پیش‌بینی کرده است که موج گرمای حاکم بر دریای مدیترانه در روزهای آتی اگرچه تا حدی تعدیل خواهد شد، اما کماکان از ساردنی تا یونان با شدت قابل توجهی ادامه خواهد یافت. در بخش غربی مدیترانه، از تنگه جبل‌الطارق تا جزایر بالئار، انتظار می‌رود روند گرمایش کاهش یابد، با این حال احتمال تقویت مجدد آن در دریای آلبوران وجود دارد.
تابستان سال جاری برای اروپای غربی با امواج متوالی گرما همراه بوده است. دانشمندان بر این باورند که تنها در ماه ژوئن، ده‌ها هزار نفر قربانی این گرمای طاقت‌فرسا شده‌اند و شب‌های داغ، امکان ریکاوری و خنک شدن را از مردم این نواحی ربوده است. تحقیقات اخیر همچنین نشان می‌دهد که موج گرمای ژوئن، حدود دو میلیارد یورو به کشاورزان غلات اروپا ضرر رسانده و به نابودی تقریبی ۹ میلیون تن محصول منجر شده است. پژوهشگران همچنین تاکید کرده‌اند که تغییرات اقلیمی، احتمال بروز خشکی شدید خاک را در اروپای غربی پنج برابر و در اروپای شرقی ۱۱ برابر افزایش داده است؛ پدیده‌ای که به تشدید خشکسالی و شیوع گسترده آتش‌سوزی‌ها در سرتاسر قاره اروپا دامن می‌زند.
