این مذاکرات که هدف اصلی آن حفظ جریان صادرات نفت عربستان سعودی به چین از طریق بنادر دریای سرخ، به‌ویژه بندر ینبع، است، تا کنون به عبور حداقل چهار نفتکش از تنگه استراتژیک باب‌المندب منجر شده است. رویترز به نقل از شش منبع مطلع فاش کرده که پکن پس از اعلام محاصره دریایی بنادر عربستان توسط حوثی‌ها، این رایزنی‌ها را آغاز کرده تا نفتکش‌های حامل محموله‌های چینی بدون دغدغه از جنوب دریای سرخ گذر کنند.
اهمیت این مسیر برای امنیت انرژی چین بیش از پیش حیاتی شده است. با توجه به اینکه بسته شدن عملی تنگه هرمز از سوی ایران، مسیر معمول صادرات نفت از خلیج فارس را با چالش مواجه کرده، عربستان سعودی بخشی از نفت خود را از طریق خط لوله به بندر ینبع منتقل کرده است. این امر، باب‌المندب را به شریان حیاتی برای واردات نفت چین تبدیل کرده است.
مجوز موردی برای هر نفتکش
بر اساس گزارش رویترز، مقامات چینی برای عبور هر نفتکش، هماهنگی‌های جداگانه‌ای با حوثی‌ها انجام می‌دهند. دو مقام منطقه‌ای نیز اعلام کرده‌اند که تهران از این هماهنگی‌ها مطلع است. داده‌های ارائه‌شده توسط شرکت کپلر و سامانه‌های ردیابی کشتی ال‌اس‌ای‌جی و مارین‌ترافیک نشان می‌دهد که از زمان اعمال محدودیت‌های حوثی‌ها، حداقل چهار نفتکش پس از بارگیری نفت خام از بنادر سعودی، با موفقیت از باب‌المندب به مقصد چین عبور کرده‌اند. با این حال، وزارت حمل‌ونقل چین، دفتر رسانه‌ای حوثی‌ها و وزارت امور خارجه ایران تاکنون به درخواست رویترز برای اظهارنظر در این خصوص پاسخی نداده‌اند.
تردید برخی شرکت‌های کشتیرانی با وجود تضمین‌ها
علی‌رغم تلاش‌های دیپلماتیک پکن و هماهنگی‌های صورت‌گرفته، نگرانی‌های امنیتی همچنان بر تردد کشتی‌ها در دریای سرخ سایه افکنده است. نمونه بارز آن، تغییر مسیر دو ابرنفتکش “نیو چمپیون” و “نیو پرایم” است که پس از حرکت به سمت باب‌المندب، از خلیج عدن به آب‌های آزاد بازگشتند. “نیو چمپیون” قرار بود برای بارگیری به بندر ینبع برود و “نیو پرایم” نیز پیش از این محموله خود را بارگیری کرده بود. این حوادث نشان می‌دهد که حتی دریافت تضمین‌های سیاسی نیز نتوانسته است به‌طور کامل از بیم شرکت‌های کشتیرانی از حملات احتمالی بکاهد.
حوثی‌ها پیش‌تر به شرکت‌های حمل‌ونقل دریایی هشدار داده بودند که کشتی‌هایی که در بنادر عربستان بارگیری یا تخلیه کنند، ممکن است هدف قرار گیرند. این گروه همچنین مسئولیت حملات موشکی و پهپادی به دو نفتکش سعودی “انسلیا” و “لیلا” را بر عهده گرفته است. منابع امنیت دریایی حمله به انسلیا را تأیید کرده‌اند، اما تأیید مستقل حمله به لیلا توسط رویترز امکان‌پذیر نبوده است.
هزینه‌های گزاف دور زدن باب‌المندب
تنگه باب‌المندب کوتاه‌ترین مسیر برای انتقال نفت از بندر ینبع به بازارهای آسیایی است که به‌طور متوسط ۱۶ روز به طول می‌انجامد. اما در صورت عدم امنیت و نیاز به تغییر مسیر، کشتی‌ها باید به سمت کانال سوئز حرکت کرده و سپس قاره آفریقا را دور بزنند. این تغییر مسیر می‌تواند زمان سفر را به حدود ۵۰ روز افزایش دهد که منجر به افزایش شدید هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه و تأمین مالی محموله‌های نفتی خواهد شد.
دیپلماسی نفتی چین در کوران بحران
مذاکرات مستقیم پکن با حوثی‌ها، نشانه‌ای از تلاش چین برای استفاده از روابط سیاسی خود با بازیگران مختلف منطقه جهت تضمین امنیت عرضه نفت است. دو منبع نزدیک به حوثی‌ها نیز به رویترز گفته‌اند که این گروه روابط خوبی با چین دارد و در گذشته نیز هماهنگی‌هایی برای انتقال نفت عربستان به چین صورت گرفته بود. در شرایطی که تنگه هرمز بسته و تهدیدها در باب‌المندب رو به افزایش است، چین به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان، می‌کوشد با دریافت تضمین‌های موردی، جریان نفت عربستان را حفظ کند؛ امتیازی که هنوز برای همه خریداران و شرکت‌های کشتیرانی فراهم نشده است.
