به گزارش ۱۲۰ واحد، اخیراً «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور فعلی ایالات متحده، ایران را به افزایش عملیات نظامی و حمله به تأسیسات زیربنایی انرژی تهدید کرده بود.
در مقابل، ایران نیز هشدار داد که در صورت وقوع چنین اقدام نابخردانه‌ای، زیرساخت‌های حیاتی انرژی در منطقه به اهداف مشروع تبدیل خواهند شد.
با این وجود، ترامپ با فرافکنی و نسبت دادن مسئولیت به کشورهای منطقه و طرح ادعای امکان توافق، عقب‌نشینی خود را به عاملی غیرواقعی نسبت داد.
وی طی پیامی در شبکه‌های اجتماعی، عقب‌نشینی آشکار خود را این‌گونه توجیه کرد: «ایالات متحده با قدرت نظامی، ارعاب و ظرفیت‌هایی بی‌سابقه از جنگ جهانی دوم، کاملاً آماده و مجهز است تا جمهوری اسلامی ایران را درهم بکوبد.
با این حال، ایران و سایر کشورهای خاورمیانه از ما خواستند تا پس از دستیابی به چارچوب کلی یک توافق، هرگونه حمله‌ای را به تأخیر بیندازیم.
این توافق مستلزم بازگشایی فوری، کامل و همه‌جانبه تنگه هرمز و پایان کامل تهدید هسته‌ای ایران خواهد بود.
به درخواست آن‌ها، من موافقت کردم – به نفع تمام جهان و برای تضمین موفقیت و شکوفایی ایران – که حمله را لغو کنم، مشروط بر اینکه این توافق به سرعت اجرایی شود. اسرائیل نیز در این تصمیم با من شریک است. پس، همگی دست به کار شویم و این کار را به سرانجام برسانیم!»
در همین راستا، خبرنگار ۱۲۰ واحد مصاحبه‌ای با پروفسور «جان دان»، از اساتید برجسته دانشگاه کمبریج، ترتیب داده که جزئیات آن در ادامه ارائه می‌شود.
پروفسور «جان دان»، چهره‌ای شناخته‌شده در دانشگاه کمبریج انگلستان است که تخصص اصلی‌اش در حوزه انقلاب‌ها قرار دارد. وی سابقه تدریس در دانشگاه معتبر هاروارد آمریکا را نیز در کارنامه خود دارد. پژوهش‌های او عمدتاً بر به‌کارگیری رویکردی تاریخی در نظریه سیاسی معاصر متمرکز است. شهرت اولیه او به دلیل بازسازی دقیق و موشکافانه اندیشه سیاسی «جان لاک» بود که با استفاده از نسخه انتقادی «پیتر لاسلت» از دو رساله لاک درباره حکومت انجام شد. در اواخر دهه ۱۹۶۰، او به همراه مورخ هم‌عصرش، «کوئنتین اسکینر»، و استاد خود، «جی. جی. ای. پوکاک»، رهنمودهای روش‌شناختی مهمی را ارائه دادند که هدف آن، اصلاح نادیده‌گرفتن رویکرد تاریخی در علوم سیاسی، با تمرکز بر بازسازی نیات واقعی نویسندگان متون اندیشه سیاسی گذشته بود. بسیاری از آثار متأخر او به مسائل بنیادی در نظریه سیاسی پرداخته‌اند، هرچند دیدگاه تاریخی او همواره به نوعی بدبینی نسبت به توانایی سیاست در تحقق کامل وعده‌هایش در برابر منطق و خرد دامن زده است. او همچنین نویسنده کتاب «فریب بی‌خردی» (۲۰۰۱) است که در آن بحث می‌کند چگونه محدودیت‌های دانش و عقلانیت بشری، مانع از تحقق کامل وعده‌های جمهوری‌خواهی دموکراتیک می‌شود.
پرسش: در روزهای اخیر، دونالد ترامپ به حمله به زیرساخت‌های انرژی و نیروگاه‌های ایران تهدید کرده بود، اما از این کار صرف‌نظر کرد. دلایل این تصمیم چه بود؟
پروفسور دان: به باور من، دلیل اصلی این بود که فرماندهان نظامی‌اش به او گوشزد کردند که چنین حمله‌ای به احتمال زیاد وضعیت را بهبود نمی‌بخشد؛ به‌ویژه آنکه او با کمبود شدید مهمات مواجه بود. اما ترامپ نمی‌داند چه راهکار دیگری را در پیش بگیرد و همین سردرگمی او را خشمگین‌تر و غیرمنطقی‌تر می‌کند.
پرسش: گزارش‌ها حاکی از آن است که عربستان سعودی در منصرف کردن ترامپ از حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران نقش مؤثری داشته است. انگیزه عربستان از این اقدام چه بود؟
پروفسور دان: عربستان سعودی به‌سرعت دچار وحشت شد، زمانی که آشکار گشت حمله اولیه قرار نیست به سرنگونی حکومت ایران بینجامد. من مطمئنم که اگر این حمله به سقوط دولت ایران منجر می‌شد، آن‌ها می‌توانستند خود را با آن شرایط تطبیق دهند. به نظر من، هدف اصلی عربستان در حال حاضر، پایان دادن هرچه سریع‌تر به درگیری‌ها و رسیدن به یک پیمان مؤثر عدم تجاوز با دولت ایران است. ریاض همیشه از قابلیت ایران در تهدید صنعت نفت خود بیم داشته است. در وضعیت کنونی، دولت عربستان به شدت از ریسک‌پذیری خودداری می‌کند، مگر در مواجهه با مخالفت‌های داخلی در کشور خودشان.
پرسش: از دیگر دلایل اصلی، کاهش چشمگیر ذخایر نظامی آمریکا عنوان شده است. در همین رابطه، ژنرال «الکسوس گرینکویچ»، فرمانده فرماندهی اروپایی ایالات متحده، این هفته به کاخ سفید هشدار داد که نیروهای تحت امرش دیگر قادر به دفاع از اسرائیل نیستند. این عامل را تا چه حد مؤثر می‌دانید؟
پروفسور دان: در مورد دفاع از اسرائیل اطلاعاتی ندارم. ترامپ احتمالاً در حال حاضر بیشتر درگیر موضوع دفاع از تایوان است. او دیگر تمایلی به دفاع از اروپا ندارد. فکر نمی‌کنم او اسرائیل را در حال حاضر به طور خاص آسیب‌پذیر بداند و همدردی چندانی با نتانیاهو ندارد. اما او به شدت به یک توافق پایدار با ایران نیاز دارد، در حالی که هیچ طرح واضحی برای چگونگی دستیابی به آن ندارد.
پرسش: با توجه به تحولات جاری، به نظر شما چقدر احتمال دارد که مذاکرات بین ایران و آمریکا آغاز شده و به یک توافق اولیه دست یابند؟
پروفسور دان: فکر نمی‌کنم رأی‌دهندگان آمریکایی توجه خاصی به ایران داشته باشند و آن‌ها به شدت از ورود به جنگ‌های خارجی پرهزینه و ناموفق بیزارند. محبوبیت ترامپ به دلیل این درگیری‌ها به شدت کاهش یافته است و حتی اگر دولت ایران تسلیم می‌شد، بعید می‌دانم محبوبیت او افزایش می‌یافت. ترامپ از تخریب نظامی هیجان‌زده می‌شود، اما این اشتباه است که تصور کنیم اکثریت مردم آمریکا نیز چنین حسی دارند. در نهایت، ترامپ مجبور خواهد شد با دولت ایران به یک توافق برسد، هرچند این توافق ممکن است موقتی باشد.
پرسش: آیا می‌توان تحولات اخیر را بستری برای کاهش تنش‌ها دانست، یا اینکه احتمال تشدید مجدد تنش‌ها بین ایران و ایالات متحده وجود دارد؟
پروفسور دان: ترامپ در جایگاه بسیار ضعیفی قرار گرفته که بخواهد به توافقی دست یابد که برای او تحقیرآمیز نباشد. او به هیچ وجه دوست ندارد تحقیر شود (و البته کمتر کسی دوست دارد). این وضعیت می‌تواند برای مدتی ادامه پیدا کند، اما این احتمال نیز وجود دارد که همین امشب به پایان برسد.
