وی در واکنش به بیانیه‌های مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره حقوق بشر در ایران، پرسش‌هایی را مطرح کرد: «از خانم کایاکالاس که نگران حقوق بشر مردم ایران هستند و مکرراً بیانیه صادر می‌کنند، این سوال را دارم که آیا این مردم ایرانی نیستند؟ همچنین از دولت فرانسه که هفته گذشته ادعای حمایت از جامعه مدنی ایران را مطرح کرد، می‌پرسم چگونه است که در مواجهه با درد و رنج ایرانیان در پی تجاوز آمریکایی‌ها، حس بشردوستی آنها تحریک نشد؟ این در حالی است که به بهانه اقدام ایران برای پاسخگویی دو دیپلمات فرانسوی که تحت پوشش دیپلماتیک به اقدامات مداخله‌جویانه دست زدند، موضع‌گیری کردند.»
بقایی افزود که هفته گذشته در زمینه دیپلماسی، اجلاس شانگهای برگزار شد و آقای عراقچی در آن دیدارهایی داشت.
منافع ملی ایران، محور اصلی تصمیم‌گیری‌ها
سخنگوی وزارت خارجه در خصوص اخبار مربوط به پذیرش آتش‌بس و بازگشت به مذاکرات توسط ایران اظهار داشت: «نمی‌دانم آمریکایی‌ها چگونه تصور می‌کنند که در حال مدیریت جنگ هستند؟ جنگی که قرار بود ظرف سه روز ایران را سرنگون کند، اما امروز پس از پنج ماه در باتلاق آن گرفتار شده‌اند. این یک رسوایی است که با دستان خود و تحریک رژیم صهیونیستی ایجاد کرده‌اند و باید بهای آن را بپردازند. اصل اساسی برای ما، منافع و مصالح ملی است. تصمیم‌گیری در مورد منافع ملی یک معادله تک‌مجهولی نیست و متغیرهای بسیاری دارد. امنیت ملی ما تعیین‌کننده است و ما هرگز اجازه نداده و نخواهیم داد که آمریکا زمان جنگ و صلح را برای ما تعیین کند. هر زمان که منافع ایجاب کند، دفاع خواهیم کرد و هر زمان احساس کنیم می‌توانیم از ابزار دیپلماسی برای دفاع ملی استفاده کنیم، قطعاً این کار را انجام خواهیم داد.»
اقدام خطرناک اوکراین بی‌جواب نخواهد ماند
وی در خصوص حمله اوکراین به کشتی تجاری ایران اضافه کرد: «قطعاً تمامی طرف‌هایی که خود را حامی رژیم اوکراین می‌دانند، باید پاسخگو باشند. رفتار رئیس‌جمهور اوکراین یادآور اقدامات خطرناک و نمایشی آنارشیست‌ها در آستانه جنگ جهانی اول است که تبعات آن دامنگیر کل اروپا شد. نمی‌توانید مطمئن باشید که یک اقدام نمایشی برای جلب توجه و نشان دادن وزن ناچیز خود در معادلات بین‌المللی، تنها در همان حد باقی بماند و حتماً پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی برای شما خواهد داشت. اوکراین در چهار سال گذشته کشورهای مختلفی را متهم کرده و به جای تمرکز بر حل مشکل و نجات کشور و منطقه از جنگی که به شرق اروپا و جهان تحمیل کرد، دائماً دیگران را سرزنش کرده است. از ابتدا گفتیم هیچ مداخله‌ای در این منازعه نداریم. اقدام اوکراین مطلقاً غیرقانونی و مغایر با منشور سازمان ملل و همچنین عملی خطرناک است که بی‌پاسخ نخواهد ماند. بزرگان زلنسکی باید مراقب باشند که پیامدهای اقدامات این رژیم می‌تواند بخش‌های مختلفی از جهان را درگیر کند. اطلاع داریم که کشورهای ساحلی دریای خزر از این اقدام نگران و ناراضی هستند و رژیم اوکراین قطعاً باید پاسخگو باشد.»
بقایی در مورد اقدامات بلغارستان علیه ایران گفت: «مواضع خود را اعلام کرده‌ایم. پیش‌تر نیز بلغارستان اجازه استفاده از فرودگاه سوریه را برای استقرار و استفاده هواپیماهای آمریکایی در راستای حمایت از تجاوز به ایران داده بود. این اصول خلاف موازین حقوق بین‌الملل و مصداق عمل تجاوزکارانه است. این موضوع را صراحتاً بیان کرده‌ایم. افکار عمومی بلغارستان با این تصمیم مخالف هستند، چرا که هر انسان آزاده‌ای می‌داند تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران غیرقانونی است. تصمیم‌گیرندگان بلغارستان باید به دلیل این تصمیم خطرناک که می‌تواند کشورشان را در حد همدستی با آمریکا و رژیم صهیونیستی تنزل دهد، هوشیار باشند.»
وی در مورد رویکرد دوگانه آمریکا در قبال برنامه هسته‌ای عربستان و واکنش اسرائیل گفت: «اینکه رژیم صهیونیستی اساساً با هرگونه انتقال فناوری و پیشرفت بومی در کشورهای منطقه مشکل دارد، جای تردیدی نیست و در این خصوص از هر اقدامی برای ممانعت از انتقال فناوری‌ها به منطقه ما فروگذار نخواهد کرد. تناقض‌ها را به عهده افکار عمومی دنیا می‌گذاریم که رفتار آمریکا مبتنی بر قانون‌شکنی و اقدامات گزینشی است و این اقدامات بر موضع اصولی ما که هر عضو معاهده منع اشاعه از حقوق خود برخوردار باشد، تأثیری نخواهد گذاشت.»
سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص سفر نخست‌وزیر عراق و ادعای برخی رسانه‌های آمریکایی افزود: «قطعاً موضعی که نخست‌وزیر عراق و دفترش اتخاذ کردند، همان موضع ماست. در این سفر درباره همکاری‌های ایران و عراق برای تقویت مرزها و مقابله با گروه‌های تروریستی گفت‌وگو شد. تلاش ما این است که با همکاری دولت عراق و مراجع ذیربط اقلیم کردستان عراق، مرزهای مشترک، امن و به دور از تحرکات گروه‌های تروریستی باشند.»
بقایی در مورد اقدام دو دیپلمات فرانسوی در ایران گفت: «فرار رو به جلوی فرانسوی‌ها سابقه دارد. آنها تحت پوشش دیپلماتیک و سفارتخانه به اقداماتی دست زدند که طبق کنوانسیون موجه نبوده و برای خود مأموریت‌هایی را در نظر گرفتند که اساساً طبق تمامی تفاسیر معتبر از حقوق دیپلماسی، دخالت در امور کشور محسوب می‌شود. روز گذشته سفیر فرانسه احضار شد و تأکید کردیم که فرانسه باید از چنین اقدامات و مداخلاتی تحت عناوین فریبنده دست بردارد.»
کشورهای عربی به همکاری با آمریکا پایان دهند
بقایی درباره بیانیه مشترک کشورهای عربی با روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، علیه ایران گفت: «ما آمریکا را مسئول تجاوز نظامی علیه ایران می‌دانیم، اما نمی‌توانیم مشارکت برخی کشورهای منطقه در این تجاوز را نیز نادیده بگیریم. بارها بیان کرده‌ایم که خواهان روابط خوب با کشورهای منطقه هستیم. پیوندهایی میان کشورهای حاشیه خلیج فارس وجود دارد که می‌تواند مبنای همکاری مشترک باشد، اما متأسفانه برخی کشورها قلمرو خود را در اختیار آمریکا برای تجاوز قرار داده‌اند. این کشورها با آگاهی از اینکه ایران هیچگاه و تحت هیچ شرایطی درباره امکانات دفاعی خود مذاکره نخواهد کرد، با وزیر خارجه آمریکا هم‌صدا شدند و این مغایر با ادعای خودشان مبنی بر حمایت از روند گفت‌وگوها بود. این موضوعی است که باید در مورد آن توضیح داده شود. در این دو هفته شاهد ادامه همکاری برخی کشورها با آمریکا در جریان تجاوز و اقدام نظامی علیه ایران بودیم. انتظار ما این است که چنین همکاری و همدستی را ادامه ندهند.»
تخلیه سفارتخانه‌ها، جنگ روانی آمریکا بود
وی در مورد برخی اخبار پیرامون تخلیه سفارتخانه‌های اروپایی در ایران گفت: «فضایی عامدانه در این زمینه ایجاد شد. شایعاتی درباره برخی سفارتخانه‌های دیگر نیز مطرح گردید. این گزارش‌ها را باید به حساب جنگ روانی آمریکا گذاشت که در آن استاد است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اعتراف نخست‌وزیر انگلیس به همکاری با آمریکا علیه ایران گفت: «ما انتظار داشتیم که دولت جدید انگلیس عاقلانه‌تر رفتار کند، اما متأسفانه مسیر بدتری را پیمود. ما اطلاع داشتیم که آمریکا از پایگاه‌های نظامی انگلستان برای پشتیبانی از تجاوز علیه ایران استفاده کرده است. این مغایر با موازین حقوق بین‌الملل و به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست. بیان این موضوع توسط نخست‌وزیر جدید انگلیس، اذعان به عمل خلاف قوانین بین‌المللی است. تجربه نشان داده مماشات با طرف متجاوز به هیچ عنوان تأمین‌کننده صلح و امنیت بین‌المللی نیست. در خصوص تنگه هرمز نیز، قطعاً طرف‌های انگلیسی می‌دانند که هرگونه تشدید، موضوع را پیچیده‌تر خواهد کرد. اگر انگلیس صداقت دارد، باید به اصل موضوع مراجعه کند. مقامات انگلیسی باید مواضع لوکزامبورگ در آسه‌آن را مشاهده کنند و اعتراف کنند که عاملان وضعیت کنونی در تنگه هرمز، طرف آمریکایی و همدستانش هستند و هیچ دلیلی جز اقدام تجاوزکارانه علیه ایران ندارند.»
تنگه هرمز به دلیل ناامنی تحمیلی آمریکا بسته است
بقایی در مورد رایزنی‌های ایران و عمان گفت: «این مذاکرات بین ایران و عمان است. چند دور مذاکره روز جمعه و شنبه برگزار شد و مذاکرات مفیدی درباره نحوه مدیریت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز بود. دو دولت به دنبال تعیین سازوکاری برای کشتیرانی ایمن با رعایت حقوق حاکمیتی دو دولت و منافع ملی ایران هستند. وضعیت تنگه هرمز به دلیل ناامنی تحمیلی آمریکا هیچ تغییری نکرده و بسته است. این مذاکرات ما نیز ربطی به آمریکا ندارد و دوجانبه بین ایران و عمان است و ادامه دارد.»
بقایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه سفیر کویت در آمریکا اعلام کرده که این کشور نه در عملیات نظامی علیه ایران مشارکت داشته و نه اجازه استفاده از خاک خود برای چنین اقداماتی را داده است، اظهار داشت: «این اظهارات خوب است اگر در عمل به منصه ظهور برسد. آمریکا به صورت مستمر از پایگاه‌های نظامی در منطقه استفاده می‌کند. در عمل آمریکا به طور مداوم از پایگاه‌های خود در کویت استفاده می‌کند و از امکانات کویت برای تداوم جنایات جنگی علیه ایران بهره‌کشی می‌کند. آنچه به عنوان موضع اعلامی کشورهای منطقه مطرح می‌شود و عمدتاً بر سرزنش ایران متمرکز است و مواردی که بیان کردید را باید در عمل ببینیم. این کشورها نباید اجازه دهند آمریکا از خاک کشورشان علیه یک کشور مسلمان استفاده کند.»
سلاح مقاومت برای دفاع از حاکمیت ملی لبنان است
وی در مورد رایزنی لبنان و آمریکا برای خلع سلاح مقاومت لبنان افزود: «کمک‌های آمریکا به کشورهای منطقه ما به همین شکل است؛ درباره لبنان بارها صحبت کرده‌ایم. سلاح مقاومت برای دفاع از حاکمیت ملی لبنان است، زیرا لبنان تحت اشغال قرار دارد. اینکه لبنان به چه شکلی برای دفاع از حاکمیت سرزمینی در برابر رژیم صهیونیستی تصمیم بگیرد، به خود لبنان مربوط است، اما تجربه نشان داده در برابر طرف‌هایی که جز زور چیزی نمی‌شناسند نباید بی‌دفاع ماند.»
از اصول و منافع ملی خود کوتاه نخواهیم آمد
بقایی درباره وضعیت یادداشت تفاهم ایران و آمریکا عنوان کرد: «ما یک یادداشت تفاهم داشتیم که تکالیف طرفین در آن بیان شده بود. آمریکا در کمتر از ۲۳ روز آن را نقض کرد و کل سامانه‌ای که در این یادداشت تفاهم بود را زیر پا گذاشت. طبیعی است که هیچ تفاهمی یک‌سویه اجرا نمی‌شود و ما هم اجرای تعهدات را متوقف کردیم. اینکه در آینده به چه سمتی می‌رویم باید بعداً صحبت کنیم، اما ما به هیچ عنوان از اصول و منافع ملی خودمان کوتاه نخواهیم آمد.»
درخواست مذاکره از سوی ایران با ژن ما مطابقت ندارد/ هیچ مذاکره‌ای با طرف آمریکایی نداریم
بقایی در مورد اخبار منتشر شده پیرامون درخواست مذاکره از سوی ایران گفت: «چنین چیزی با ژن ما مطابقت ندارد. درخواست مذاکره از سوی ایران، خبرسازی است. ما همیشه گفته‌ایم هیچگاه از استفاده از ابزار دیپلماسی برای صیانت از منافع ملی فرار نکرده‌ایم و دیپلماسی را ابزاری برای حفاظت از منافع ملی ایران می‌دانیم. همزمان به هیچ عنوان هیچ اقدامی را انجام نخواهیم داد که طرف مقابل برداشت ناصحیحی از آن کند. در زمانی که طرف مقابل مشغول اقدامات ایذایی علیه ایران است، تمرکز ما بر دفاع است. میانجی‌ها ممکن است پیام‌هایی را در خصوص تحولات جاری منتقل کنند، ولی در حال حاضر هیچ مذاکره‌ای با طرف آمریکایی نداریم.»
وی در مورد شرایط ایران برای آغاز مذاکره گفت: «آمریکا باید یاد بگیرد مثل یک دولت مسئول عمل کند. رفتار آمریکا در یکی دو سال گذشته شبیه یک باند مافیایی بود که به هیچ قانونی پایبند نبوده و تمامی هنجارهای حقوق بین‌الملل را نقض کرده است. تا زمانی که چنین رفتاری ادامه داشته باشد، نمی‌توانیم امیدوار به شکل‌گیری یک روند مطلوب باشیم. اینکه در چند روز گذشته فضا آرام‌تر بوده، نتیجه تدبیر نیروهای مسلح ایران بوده که همواره با چشمانی باز مراقب هستند و هر اقدامی که صورت گیرد با پاسخ متقابل مواجه خواهد شد.»
حملات آمریکا به مسیر اربعین از سر استیصال و کینه‌ورزی است
وی در مورد هدف قرار دادن مرز شلمچه توسط آمریکا گفت: «آمریکا از روی استیصال حملات زیادی را علیه زیرساخت‌های نظامی و غیرنظامی انجام داد. روزهای اول مسیر مشهدالرضا را هدف قرار دادند و اخیراً هم مسیر پیاده‌روی اربعین را؛ این اقدامات نشانه کینه‌ورزی آمریکا با همه مسیرهایی است که برای ما قداست دارد.»
درباره آتش‌بس با آمریکا مذاکره‌ای نداریم
سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد اخبار منابع پاکستانی و عربی درباره آتش‌بس گفت: «به گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای خیلی توجه نکنید. ما هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداریم و تنها گفت‌وگوهایی را با عمان برای ایجاد تمهیدات لازم درباره تنگه هرمز داریم.»
وی در مورد دیدار عراقچی با همتای چینی گفت: «دیدار آقای عراقچی با همتای چینی در حاشیه اجلاس شانگهای صورت گرفت. چین شریک راهبردی ایران، عضو مؤثر شانگهای و بریکس و عضو دائم شورای امنیت است. ما با چین منافع متقابل و مشترک و همچنین نگرانی‌های مشترک داریم. هر دو نگرانی جدی درباره استمرار یک‌جانبه‌گرایی مخرب آمریکا داریم. در این دیدار درباره روابط دوجانبه و مسائل منطقه‌ای گفت‌وگو شد.»
آمریکا با نقض تفاهم، به دنبال ناامن جلوه دادن تنگه هرمز بود
بقایی در مورد اظهاراتی در داخل مبنی بر جنگ‌افروزی گفت: «ما نباید خودمان را شماتت کنیم؛ ما به هیچ عنوان در این شرایط مقصر نبودیم. تنها مقصر آمریکاست که در راستای مطامع خود و رژیم صهیونیستی وارد جنگ غیرقانونی علیه ایران شد.»
«اولاً بند ۵ یادداشت تفاهم خیلی روشن تعهدات ما را بیان کرده بود. بند ۵ تأکید داشت که ایران مدیریتی را برای کشتیرانی طی ۳۰ روز ایجاد کند و مین‌زدایی توسط ایران انجام شود. همچنین ایران با سلطنت عمان برای اداره تنگه هرمز در آینده گفت‌وگو خواهد کرد و با دیگر کشورها تبادل نظر می‌کند.»
«تکلیف خیلی روشن است و آمریکا چه کار کرد؟ در روز بیست‌وسوم، در واکنش به چند حادثه ادعایی، حملات گسترده‌ای را علیه ایران آغاز کرد. ما از اول گفته بودیم مسیر جنوبی که آمریکایی‌ها تعبیه کردند، مسیر ناامنی است. ما تعهد کرده بودیم مسیر امن را در نظر بگیریم. آمریکایی‌ها با این تصور که ایران مشغول مراسم تشییع رهبر شهید است و مسامحه می‌کند، در اقدامی هماهنگ با کشورهای منطقه کشتی‌ها را به سمت مسیر جنوب هدایت کردند. این مغایر با بند ۵ یادداشت تفاهم بود.»
«کسی نمی‌تواند تصور کند کشتی‌های قطری، عربستانی و اماراتی به صورت تصادفی با خاموش کردن ردیاب خود از آن مسیر تردد کنند. اینکه آمریکا با تطمیع، مسیر کشتی‌ها را تغییر دهد، باید آمریکا و کشورهای منطقه درباره آن توضیح دهند. همه باید بدانند اقدام تحریک‌آمیز آمریکا با همراهی برخی کشورها، به نوعی تله‌گذاری برای ناامن جلوه دادن تنگه هرمز و بهانه‌ای برای تجاوزگری بود. همه شواهد حاکی از آن است که این اقدام، یک اقدام حساب‌شده برای بهانه‌جویی و نقض عهد بود.»
رایزنی با عمان درباره ترتیبات تنگه هرمز
وی در مورد پیشنهادهای میانجی‌ها و پاسخ ایران گفت: «از زمان آغاز آتش‌افروزی جدید آمریکا، قاعدتاً طرف‌هایی سعی داشتند پیشنهاداتی را مطرح کنند. گفت‌وگوهای این چند روز با عمان بوده و ما با آنها به عنوان دولت ساحلی تمرکز داریم تا ترتیبات لازم را اتخاذ کنیم.»
نتانیاهو، زلنسکی و ترامپ؛ تشکیل «مثلث شر»
وی درباره سفر نتانیاهو به واشنگتن، دیدار فردای زلنسکی با ترامپ و حمله به کشتی تجاری ایرانی عنوان کرد: «شاید تفسیر کنید که با این اقدام خواستند برای اربابشان خوش‌رقصی کنند. این جمع به نوعی تشکیل «مثلث شر» است و تشکیل چنین مثلث‌هایی برای صلح و امنیت بین‌المللی هیچ اثر مفیدی نداشته و همواره مخرب بوده است.»
بقایی در واکنش به اقدام اخیر انگلیس درباره سپاه تصریح کرد: «سپاه پاسداران را به عنوان تهدید امنیت ملی ذیل یکی از قوانین مصوب ۲۰۲۳ قرار دادند. اینکه بخشی از حاکمیت، نهادی که مربوط به جمهوری اسلامی ایران است، نهادی که بخش لاینفک نیروهای مسلح ایران است، مدافع ایران است و مدافع منطقه در برابر تروریسم داعشی بوده است، با چنین برچسب‌هایی مواجه شود، اقدامی خلاف حقوق بین‌الملل و خصمانه است و به هیچ وجه قابل پذیرش نیست.»
«این یک اقدام سیاسی است و هیچ مبنای قانونی و حقوقی بین‌المللی ندارد و مسئولیت تبعات چنین اقدامی بر عهده طرف انگلیسی است که چنین تصمیم نابجایی را اتخاذ کرده است. ایران تدابیر لازم را برای مقابله با این اقدام غیرقانونی انگلیس اتخاذ خواهد کرد.»
بدعهدی آمریکا نباید به اختلاف داخلی منجر شود
وی در مورد انتقادها در داخل کشور به یادداشت تفاهم گفت: «هر تصمیمی درباره استفاده از دیپلماسی برای تأمین منافع ملی، تصمیم مجموعه حاکمیت و حاصل اجماع در مراجع بالادستی بوده است. بدعهدی دشمن نباید باعث شود ما همدیگر را شماتت کنیم. یادداشت تفاهم بر اساس منافع و مصالح کشور تنظیم شد. اینکه آمریکا تفاهم را نقض کرد، نباید باعث شود ما به خودمان خرده بگیریم. هر مذاکره و تفاهمی دو طرف دارد، لذا برای به نتیجه رسیدن باید همه ملاحظات را معطوف به تأمین منافع کشور کرد.»
وی در مورد احتمال اقدام اوکراین علیه ایران با دستور رژیم صهیونیستی و آمریکا گفت: «شما ممکن است این را تفسیر کنید که با این اقدام خواستند نوعی خوش‌رقصی برای اربابان واقعی کنند، ولی به هر حال این جمع صرفاً تشکیل «مثلث شر» است. چنین مثلث‌هایی برای صلح بین‌المللی هیچ اثری نداشته‌اند و همواره مخرب بوده‌اند.»
کشورهای عربی به جای ایران، آمریکا را شماتت کنند
وی در مورد نگرانی کشورهای عربی و اردن از نقض یا…
