به نقل از نشریه وال استریت ژورنال، ترامپ این استراتژی را راهی برای بازگرداندن «عظمت» به اقتصاد آمریکا می‌داند و نکته جالب اینجاست که این دیدگاه در پکن نیز طرفداران جدی پیدا کرده است.
این ایده که تضعیف چشمگیر دلار در برابر یوآن می‌تواند معادلات تجاری را دگرگون کند، گرچه در سال ۲۰۲۵ به وقوع نپیوست، اما تحلیلگران برجسته‌ای همچون گلدمن ساکس، آن را به عنوان یک متغیر کلیدی و غیرقابل‌پیش‌بینی برای سال ۲۰۲۶ زیر نظر دارند.
منطق اقتصادی پشت تضعیف دلار
از منظر اقتصادی، منطق این سیاست کاملاً شفاف است. دلار ارزان‌تر به معنای گران‌تر شدن کالاهای چینی برای مصرف‌کنندگان آمریکایی و در نتیجه، کاهش جذابیت آنهاست. این امر می‌تواند به طور مؤثری به کاهش کسری تجاری عظیم ایالات متحده کمک کند؛ هدفی که ترامپ سال‌هاست برای تحقق آن تلاش می‌کند.
ترامپ در ماه ژوئیه با صراحت اعلام کرد: «با دلار ضعیف‌تر، پول بسیار بیشتری به دست می‌آورید.» او معتقد است که قدرت بیش از حد دلار، توان رقابت صنایع آمریکا، از گردشگری گرفته تا فروش ماشین‌آلات سنگین مانند تراکتور و کامیون را از بین می‌برد.
مقاومت آسیا و ابزارهای فشار واشنگتن
رئیس‌جمهور آمریکا انگشت اتهام را به سوی چین و ژاپن نشانه رفته و معتقد است که این کشورها عامدانه ارزش پول ملی خود را پایین نگه می‌دارند. ترامپ تأکید کرده که تعرفه‌های اعمال‌شده، در صورت «متعادل‌سازی نرخ‌های ارز»، تأثیرگذاری به مراتب بیشتری خواهند داشت.
با این حال، دولت آمریکا هنوز از ابزارهای فشار قدرتمند خود مانند معرفی رسمی چین به عنوان «دستکاری‌کننده ارز» یا اعمال کارمزد بر سود اوراق قرضه دولتی آمریکا که در اختیار پکن است، استفاده نکرده است.
وضعیت فعلی یوآن و قدرت تجاری چین
در حال حاضر، رهبران چین به نرخ برابری مطلوبی برای یوآن دست یافته‌اند. در شرایطی که مازاد تجاری سالانه این کشور از مرز یک تریلیون دلار عبور کرده، نرخ یوآن در برابر دلار کمی بالاتر از ۷ قرار دارد. این نرخ هرچند نسبت به ابتدای سال (۷.۳) تقویت شده، اما هنوز حدود ۷ درصد ضعیف‌تر از پنج سال پیش است.
در یک بازار آزاد، کشورهایی با مازاد تجاری عظیم با آمریکا، با حجم بالایی از دلار مواجه می‌شوند که فراتر از نیاز وارداتی آنهاست. این مازاد عرضه باید به کاهش ارزش دلار در برابر ارز محلی منجر شود تا توازن تجاری برقرار گردد.
مداخله پکن در بازار ارز
اما در واقعیت، پکن با کنترل شدید، نوسانات ارزی را در دامنه محدودی نگه می‌دارد. دولت چین و نهادهای وابسته، دلارهای مازاد را خریداری کرده و در دارایی‌هایی مانند اوراق خزانه‌داری آمریکا سرمایه‌گذاری می‌کنند تا از تضعیف یوآن جلوگیری کنند. نتیجه این سیاست، ارزان‌تر ماندن دستمزد کارگران چینی به دلار و حفظ مزیت رقابتی کالاهایشان است. لوگان رایت از گروه رودیم می‌گوید: «سیاست تجاری چین بر حداکثرسازی سهم این کشور از بازار صادرات جهانی متمرکز است.»
ارزش واقعی یوآن چقدر است؟
ذخایر ارزی رسمی چین تا ماه نوامبر حدود ۳.۳۵ تریلیون دلار اعلام شده، اما برآوردها حاکی از آن است که کل دارایی‌های خارجی چین به حدود ۶ تریلیون دلار می‌رسد. کارشناسانی مانند برد ستسر و ترزا آلوس از گلدمن ساکس تخمین می‌زنند که یوآن بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر از ارزش واقعی خود قیمت‌گذاری شده است. تقویت یوآن در سال ۲۰۲۶ یکی از پیش‌بینی‌های قطعی این موسسه مالی است.
این موضوع توجه اروپا را نیز جلب کرده و کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، اعلام کرده که وضعیت یوآن را به دقت زیر نظر دارند.
صدای موافقان یوآن قدرتمند در چین
اگرچه شی جین‌پینگ، رهبر چین، قدرت تولیدی را اساس جایگاه این کشور می‌داند، اما برخی اقتصاددانان بانفوذ چینی معتقدند عظمت واقعی در داشتن ارزی قدرتمند نهفته است. آنها استدلال می‌کنند که تقویت چشمگیر یوآن می‌تواند با افزایش قدرت خرید مردم، مصرف داخلی را به شدت تحریک کرده و چین را از رکود خارج کند.
لیو شی‌جین، مشاور ارشد اقتصادی دولت چین، با اشاره به تاریخ بریتانیا و آمریکا، می‌گوید این قدرت‌ها نیز زمانی با ارز ضعیف شناخته می‌شدند اما در نهایت از این مرحله عبور کردند. او معتقد است که چین با جمعیت عظیم خود، پتانسیل بازاری بسیار بزرگ‌تر از آمریکا را دارد و باید به دنبال توازن تجاری و ارزی قدرتمند و جهانی باشد.
این دیدگاه‌ها در میان اقتصاددانان چینی در حال گسترش است، اما مقاومت سیاسی در پکن همچنان بالاست. خاطره توافق «پلازا» در سال ۱۹۸۵ که به دو برابر شدن ارزش ین ژاپن و دهه‌ها رکود در اقتصاد توکیو منجر شد، هنوز در ذهن سیاست‌گذاران چینی زنده است.
