در این شش ماه پرفراز و نشیب، وقایع گوناگونی به وقوع پیوسته و اظهارنظرهای متفاوتی از سوی مقامات مطرح شده است. ابهامات موجود در سیاستهای کاخ سفید، به خصوص با توجه به مواضع گاه متناقض دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تحلیل و پیشبینی مسیر آتی این درگیری را دشوارتر ساخته است. در گزارشی که به نقل از اقتصادآنلاین منتشر شده و از بررسی نشریه نیویورکتایمز الهام گرفته، به مرور مهمترین رخدادها و بیانات مقامات آمریکایی در طول این منازعه پرداخته شده است. در این بررسی، تناقضات آشکار در گفتههای ترامپ بیش از پیش نمایان میشود. بر اساس آنچه در این گزارش آمده، پس از حدود دو هفته تبادل حملات، ترامپ از گسترش دامنهدارتر جنگ خودداری کرده، اما مسائل بنیادین میان دو کشور همچنان بدون راهحل باقی ماندهاند و هر دوره از درگیریها، هزینههای سنگینی را به همراه داشته است. در ادامه، مهمترین حوادث و رویدادهای مرگبار این درگیریها مرور میشود.
وقایع ماه اسفند: از تنگه هرمز تا حملات مرگبار
در پی شروع درگیریها توسط ایالات متحده و اسرائیل، ایران به تلافی، حملاتی را علیه کشتیها در تنگه هرمز آغاز کرد. این اقدام، عملاً مسیر عبور و مرور در این آبراه استراتژیک را مختل کرد و منجر به افزایش چشمگیر قیمت نفت در بازارهای جهانی شد.
در تاریخ ۹ اسفند، نخستین موج حملات گسترده، با شلیک موشکهای کروز تاماهاوک از سوی ناوهای جنگی آمریکا به یک مدرسه ابتدایی در شهر میناب واقع در جنوب ایران، به فاجعه انجامید و ۱۷۵ نفر، که بیشتر آنها کودک بودند، جان باختند. همچنین، نوعی از تسلیحات نوین آمریکایی با نام «موشکهای حمله دقیق» (Precision Strike Missile)، یک سالن ورزشی، مدرسهای دیگر و دو منطقه مسکونی در جنوب ایران را هدف قرار داد که ۲۱ قربانی بر جای گذاشت. تا به امروز، کاخ سفید و پنتاگون به صورت رسمی مسئولیت هیچ یک از این حملات را بر عهده نگرفتهاند.
در تاریخ ۱۰ اسفند، ایران در واکنش به حملات، اقدام به شلیک موشکهای بالستیک میانبرد و اعزام پهپادهای انتحاری به سمت پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه کرد. در یکی از این حملات، یک پهپاد ایرانی منجر به کشته شدن شش سرباز ارتش آمریکا در کویت شد.
در همان روز، به دلیل خطای پدافند هوایی کویت، سه فروند جنگنده اف-۱۵ متعلق به نیروی هوایی آمریکا ساقط شدند، هرچند تمامی سرنشینان آنها نجات یافتند.
روز ۱۳ اسفند، یک زیردریایی آمریکایی در نزدیکی سریلانکا یک ناو جنگی ایران را با اژدر مورد حمله قرار داد؛ حملهای که برآورد میشود بیش از ۱۰۰ ملوان ایرانی در این حادثه جان باخته باشند. ایران این اقدام را «جنایت دریایی» خواند.
در تاریخ ۱۶ اسفند، یک سرباز آمریکایی بر اثر جراحات وارده در حمله به پایگاه هوایی پرنس سلطان در عربستان سعودی، جان خود را از دست داد.
و در نهایت، ۲۱ اسفند ماه، سقوط یک هواپیمای سوخترسان KC-۱۳۵ نیروی هوایی آمریکا در غرب عراق، به کشته شدن شش نظامی آمریکایی منجر شد.
تحولات فروردین: نوسانات قیمت سوخت و مذاکرات بینتیجه
در ۱۱ فروردین ماه، دونالد ترامپ بار دیگر اظهار داشت که ایالات متحده ظرف دو تا سه هفته از ایران خارج خواهد شد. همزمان با این اظهارات، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در آمریکا از ۲.۹۸ دلار پیش از جنگ، به ۳.۹۸ دلار رسید.
در ۱۲ فروردین، یک فروند جنگنده اف-۱۵ دیگر، این بار در حریم هوایی ایران، سرنگون گشت. خلبان این هواپیما به سرعت نجات یافت، اما افسر سامانههای تسلیحاتی آن با تاخیر بیشتری از محل حادثه خارج شد. عملیات نجات دوم، که با مشارکت صدها نیروی ویژه همراه بود، به از دست رفتن چندین هواگرد آمریکایی انجامید. همچنین، یک فروند هواپیمای تهاجمی A-۱۰ Warthog سقوط کرد، اما خلبان آن جان سالم به در برد.
سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) در ۱۷ فروردین گزارش داد که بیش از ۱۳ هزار هدف در ایران را مورد حمله قرار داده است. این آخرین گزارش سنتکام در خصوص تعداد اهداف تا زمان از سرگیری حملات هوایی در ماه جولای بود.
در ۱۸ فروردین، ترامپ خبر از برقراری آتشبس داد.
با این حال، در ۲۲ فروردین، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که مذاکرات ۲۱ ساعته صلح در پاکستان میان دو طرف بینتیجه مانده و توافقی حاصل نشده است.
۲۳ فروردین، ایالات متحده از اعمال محاصره دریایی بر بنادر ایران خبر داد.
در آخرین روز این ماه، یعنی ۳۰ فروردین، یک ناوشکن آمریکایی به یک کشتی باری با پرچم ایران در دریای عرب شلیک کرده و تفنگداران دریایی آن را توقیف کردند. این شناور ظاهراً نخستین کشتی بود که قصد عبور از محاصره دریایی آمریکا را داشت. در همین روز، ترامپ اعلام کرد آتشبس تمدید شده است.
در طول فروردین، متوسط قیمت هر گالن بنزین معمولی در آمریکا به ۴.۳۰ دلار افزایش یافت.
رخدادهای اردیبهشت: از توقف «پروژه آزادی» تا آمار تلفات جنگی
در ۱۳ اردیبهشت ماه، ترامپ از ابتکاری به نام «پروژه آزادی» رونمایی کرد که هدف آن یاری رساندن به کشتیهای تجاری گیر افتاده در تنگه هرمز بود. با این حال، این عملیات کمتر از ۴۸ ساعت بعد متوقف شد.
در ۱۵ اردیبهشت، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، در نشستی خبری به ارائه گزارش درباره وضعیت جنگ با ایران پرداختند. پس از آن تاریخ، دیگر نشست خبری مشابهی برگزار نشد.
ترامپ در ۱۷ اردیبهشت تاکید کرد که آتشبس همچنان پابرجاست.
اما در ۲۰ اردیبهشت، او پیشنهاد ایران برای از سرگیری مذاکرات صلح را رد کرد.
در ۲۳ اردیبهشت، سرویس پژوهش کنگره آمریکا آماری منتشر کرد که نشان میداد ارتش این کشور در جریان جنگ، ۴۲ فروند هواپیما، بالگرد و پهپاد را از دست داده یا دچار آسیبدیدگی جدی شده است.
خرداد ماه: تضاد در گفتار ترامپ و بازگشایی تنگه هرمز
در دوم خرداد ماه، ترامپ اعلام کرد که دستیابی به توافق صلح نزدیک است.
سنتکام در این ماه گزارش داد که در سه هفته پایانی مارس (اواسط فروردین)، موفق شده حدود ۷۰ کشتی تجاری را از طریق مسیری جدید در مجاورت سواحل عمان، از تنگه هرمز عبور دهد.
در این دوره، متوسط قیمت هر گالن بنزین معمولی در ایالات متحده به ۴.۴۲ دلار رسید.
۱۱ خرداد، ترامپ مذاکرات صلح با ایران را «بسیار طاقتفرسا» توصیف کرد و در گفتگو با رسانهها اظهار داشت که «هیچ اهمیتی نمیدهد» که این مذاکرات به شکست بینجامد.
اما در ۲۱ خرداد، او دوباره مدعی شد که توافق صلح در آستانه تحقق است.
۲۴ خرداد، کاخ سفید و تهران به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز دست یافتند، اما مسئله برنامه هستهای ایران همچنان لاینحل ماند. ترامپ در این باره گفت که عبور و مرور از این تنگه «برای همیشه بدون هیچ هزینهای» خواهد بود.
۲۷ خرداد، متن «یادداشت تفاهم» بین آمریکا و ایران منتشر شد، اما ابهامات زیادی در مفاد آن وجود داشت و هر دو طرف تعابیر متفاوتی از آن ارائه کردند.
در پایان ماه، ۳۰ خرداد، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، برای شرکت در دور جدیدی از مذاکرات صلح، واشنگتن را ترک کرد.
تیرماه: تشدید تنشها و تغییر در آمار تلفات
در نخستین روز تیرماه، ترامپ اقدام به کاهش بخشی از تحریمهای اقتصادی مرتبط با نفت ایران کرد.
با این حال، تنها یک روز بعد، در دوم تیر، ایران به یک کشتی تجاری در حال عبور از تنگه هرمز حمله ور شد. در پاسخ، نیروهای آمریکایی طی دو روز آتی حملات هوایی انجام دادند.
تا پایان ماه ژوئن (۹ تیر)، قیمت متوسط هر گالن بنزین معمولی در آمریکا به ۳.۹۱ دلار کاهش یافت.
دهم تیرماه، خبر فرود اضطراری یک بالگرد نیروی دریایی آمریکا در دریای عرب منتشر شد. چند روز پس از آن، یکی از خلبانان ارشد این بالگرد مفقود و سپس جانباخته اعلام گردید.
در ۱۳ تیر، پنتاگون یک نمایش هوایی گسترده با حضور جنگندهها، بالگردها و چتربازان را بر فراز میدان ملی واشنگتن ترتیب داد. این مراسم، حتی پس از دستور تخلیه به دلیل هشدارهای جوی نامساعد نیز، ادامه یافت.
۱۷ تیر، تنها ساعاتی پس از آنکه ترامپ آتشبس سههفتهای را «پایانیافته» خواند، نیروهای آمریکایی موج جدیدی از حملات هوایی علیه ایران را آغاز کردند.
۱۸ تیر، ایران با شلیک موشکهای بالستیک میانبرد به سمت اردن واکنش نشان داد. سنتکام گزارش داد که در ۴۸ ساعت اولیه از سرگیری حملات، ۱۷۰ هدف مورد اصابت قرار گرفتهاند.
در ۲۰ تیر، پس از حمله ایران به یک کشتی کانتینربر در تنگه هرمز، ترامپ دستور حملات هوایی بیشتری را صادر کرد.
۲۲ تیر، ترامپ تهدید کرد که برای عبور کشتیها از تنگه هرمز عوارض تعیین خواهد کرد و مجدداً محاصره دریایی بنادر ایران را برقرار ساخت.
۲۶ تیر، در حملهای از سوی ایران به یک پایگاه نظامی در اردن، سه سرباز ارتش آمریکا کشته شدند.
در ۱۸ جولای (اواخر تیرماه)، یک سرباز آمریکایی حین خنثیسازی یک پهپاد ایرانی در شمال عراق جان خود را از دست داد.
۲۷ تیر، پنتاگون در روش محاسبه تلفات جنگ تغییر رویه داد و اعلام کرد که در مجموع ۶۲۴ نظامی آمریکایی مجروح و ۱۸ نفر کشته شدهاند.
در این ماه، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در سراسر آمریکا به ۴.۱۱ دلار رسید.
پس از حدود دو هفته تبادل حملات، این منازعه در روزهای اخیر بار دیگر وارد مرحلهای از سکون و انتظار شده است.




