به گزارش ۱۲۰ واحد، اخیراً دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور کنونی ایالات متحده، تهدید به تشدید حملات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران کرده بود. در این تهدیدات، هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی ایران مطرح شده بود.
در مقابل، تهران نیز به صراحت هشدار داد که هرگونه حماقت نظامی، با واکنش قاطع روبرو خواهد شد و زیرساخت‌های انرژی در منطقه به اهداف مشروعی برای پاسخ ایران تبدیل خواهند گشت.
با این حال، ترامپ با مطرح کردن ادعای امکان دستیابی به توافق و سوق دادن مسئولیت به سوی کشورهای منطقه، عقب‌نشینی خود را به عاملی غیرواقعی نسبت داد.
وی در یک چرخش آشکار و طی پیامی در شبکه‌های اجتماعی خود اظهار داشت: «آمریکا با قدرتی نظامی و توانمندی بی‌سابقه پس از جنگ جهانی دوم، کاملاً آماده و مجهز به سرکوب جمهوری اسلامی ایران است.»
اما ایران و سایر کشورهای خاورمیانه از ما درخواست کردند تا پس از توافق بر سر چارچوب یک معامله، هرگونه عملیات نظامی را به تعویق اندازیم.
او افزود: «این توافق شامل گشایش فوری، کامل و همه‌جانبه تنگه هرمز و پایان دادن به تهدید هسته‌ای ایران خواهد بود.»
ترامپ ادامه داد: «بر اساس این درخواست، من به نفع تمام جهان و برای تضمین شکوفایی ایران، با لغو حمله موافقت کردم، به شرط آنکه این معامله به سرعت به نتیجه برسد. اسرائیل نیز در این تصمیم با من همراه است. همه به پا خیزید و بیایید این کار را به سرانجام برسانیم!»
در همین راستا، گفتگویی اختصاصی با پروفسور جفری ساکس، استاد دانشگاه کلمبیا و یکی از مدیران ارشد سازمان ملل متحد، صورت گرفته است که مشروح آن در ادامه می‌آید.
جفری ساکس، به عنوان یک اقتصاددان برجسته آمریکایی، تحلیل‌گر زبردست سیاست‌های عمومی و از تأثیرگذارترین چهره‌های اقتصادی دنیا شناخته می‌شود. نشریه معتبر تایمز، نام او را دو بار در لیست ۱۰۰ رهبر اثرگذار جهانی گنجانده و مجله اکونومیست نیز او را جزو سه اقتصاددان برجسته و در قید حیات جهان معرفی کرده است. ساکس فعالیت آکادمیک خود را از دانشگاه هاروارد آغاز کرد؛ در سال ۱۹۸۰ به عنوان استادیار مشغول به کار شد و دو سال بعد، در سال ۱۹۸۲، به مرتبه دانشیاری رسید. او همچنین در فاصله سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۹ ریاست مؤسسه توسعه بین‌الملل هاروارد و از ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۲ ریاست مرکز توسعه بین‌الملل مدرسه کندی هاروارد را بر عهده داشت. در حال حاضر، ایشان استاد دانشگاه کلمبیا هستند.
پروفسور ساکس، از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۸، به عنوان مشاور ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد خدمت کرده و به سه دبیرکل پی‌درپی، شامل کوفی عنان، بان کی‌مون و آنتونیو گوترش، مشاوره‌های ارزشمندی ارائه کرده است. او هم‌اکنون تحت نظر آنتونیو گوترش، دبیرکل فعلی سازمان ملل، به عنوان «مدافع اهداف توسعه پایدار» (SDG Advocate) فعالیت می‌کند و ریاست «شبکه راه‌حل‌های توسعه پایدار سازمان ملل» (UN Sustainable Development Solutions Network) را بر عهده دارد.
*پرسش: در روزهای اخیر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید به حمله به زیرساخت‌های انرژی و نیروگاه‌های ایران کرده بود، اما از این اقدام منصرف شد. دلیل این انصراف چیست؟
پاسخ: ایالات متحده، به دلیل بازدارندگی معتبر و قابل اتکای ایران، از حمله به این کشور خودداری نموده است. اگر آمریکا، مطابق تهدیدات ترامپ، دست به حمله می‌زد، ایران بخش وسیعی از زیرساخت‌های اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس را از بین می‌برد.
نه ایالات متحده و نه اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس، از سیستم دفاع هوایی کافی برای مقابله با این سناریو برخوردار نیستند. به طور خلاصه، ایران یک تهدید معتبر برای ایالات متحده و هم‌پیمانانش به شمار می‌رود. این واقعیت، و تنها همین واقعیت، عامل اصلی توقف تشدید تنش‌ها از سوی آمریکاست.
*پرسش: با توجه به وضعیت فعلی، احتمال آغاز مذاکرات میان ایران و آمریکا و دستیابی به یک توافق اولیه تا چه حد است؟
پاسخ: دستیابی به یک توافق رسمی بین ایالات متحده و ایران بسیار دور از انتظار است. دلیل آن این است که آمریکا بیم دارد در این رویارویی «بازنده» اعلام شود. اعتبار و هاله قدرت ایالات متحده، که استراتژیست‌های آمریکایی به شدت به آن وابسته هستند، منوط به عدم پذیرش سازش‌های منطقی و امتیازات آشکار است. بسیار بعید به نظر می‌رسد که ترامپ بخواهد توافقی را امضا کند که او یا دولت آمریکا را در موضع ضعف قرار دهد.
*پرسش: آیا می‌توان تحولات اخیر را مقدمه‌ای برای کاهش تنش‌ها دانست، یا اینکه احتمال تشدید مجدد رویارویی‌ها بین ایران و آمریکا وجود دارد؟
پاسخ: به اعتقاد من، همانطور که ماه‌هاست بارها بیان کرده‌ام، نتیجه منطقی این وضعیت آن است که ایالات متحده باید حملات خود را متوقف کرده و منطقه را ترک کند و سپس، با هر روایتی که خود صلاح می‌داند، اعلام «پیروزی» کند.
در صورت خروج نیروهای آمریکایی، ایران هیچ انگیزه‌ای برای ادامه حملات علیه همسایگان خود نخواهد داشت. منافع جدی ایران ایجاب می‌کند که پس از عقب‌نشینی ایالات متحده، روابط دوستانه و مناسبی را با کشورهای عربی همسایه خود از سر بگیرد.
من از مدت‌ها پیش پیشنهاد کرده‌ام که ایران باید پیامی واضح (از طریق میانجی‌ها) به دولت آمریکا بفرستد: «نیروهای نظامی آمریکا باید حملات خود را متوقف کرده و کشتی‌های جنگی‌شان منطقه را ترک کنند؛ در این صورت، جنگ پایان خواهد یافت.» اگر من در جایگاه تصمیم‌گیرندگان دولت آمریکا بودم، همین رویکرد را در پیش می‌گرفتم.
