روز نخست آوریل ۲۰۲۶، مصادف با چهارمین سالگرد بازگشایی آرام مرزهای کشورهای جنوب شرق آسیا پس از محدودیت‌های کرونایی بود. بسیاری امید داشتند این دوره، سرآغاز رونق دوباره گردشگری در آسیا باشد، اما تشدید درگیری‌ها در منطقه خاورمیانه و پیامدهای سنگین اقتصادی آن، مسیری کاملاً متفاوت را رقم زد.
تأثیر “جنگ خلیج‌فارس” بر گرانی سفرها
با شروع حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران و لبنان و پاسخ متقابل ایران، بخش‌های کلیدی زیرساخت‌های حمل‌ونقل هوایی در منطقه خلیج‌فارس دچار آشفتگی و اختلال شد. انسداد مراکز مهم هوانوردی در دبی، ابوظبی و دوحه، به همراه محدودیت عبور نفت از تنگه هرمز، به جهش بی‌سابقه قیمت سوخت جت منجر شد. این وضعیت بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی آسیایی را مجبور به کاهش شمار پروازها و افزایش بهای بلیط‌ها کرد.
بر اساس تحلیل‌های موجود، خطوط هوایی کم‌هزینه مانند ایرآسیا، سبو پاسیفیک و باتیک ایر، بخشی از برنامه‌های پروازی خود را کاسته‌اند و فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت همچنان به شدت بر صنعت هوانوردی آسیا سایه افکنده است.
خسارات مالی ایرلاین‌ها
صعود قیمت سوخت، عملکرد مالی شرکت‌های هواپیمایی را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
شرکت هواپیمایی کره در نیمه اول سال ۲۰۲۶، متحمل زیان خالص ۱۴۵.۴ میلیارد وونی شد، در حالی که در بازه زمانی مشابه سال پیش، سوددهی داشت.
همچنین، سه غول بزرگ هواپیمایی چین شامل «ایر چاینا»، «چاینا ساترن» و «چاینا ایسترن» هشدار داده‌اند که در نیمه نخست سال، با زیان خالص ۸.۳ تا ۹.۹ میلیارد یوانی روبرو خواهند شد.
شرکت هواپیمایی سنگاپور نیز، علی‌رغم ثبت درآمدهای بی‌سابقه، به دلیل افزایش نزدیک به ۷۹ درصدی هزینه‌های سوخت، زیان خالص فصلی را تجربه کرده است.
تایلند؛ قربانی ریزش گردشگران
تایلند، به عنوان یکی از برجسته‌ترین مقاصد گردشگری آسیا، در سال ۲۰۲۶ شاهد کاهش پیش‌بینی‌شده در شمار ورودی گردشگران خارجی بوده است. دولت این کشور، برآورد اولیه خود را از ۳۶.۷ میلیون نفر به ۳۳ میلیون نفر تنزل داده است؛ عددی که همچنان حدود ۱۷ درصد کمتر از رکورد سال ۲۰۱۹ پیش از همه‌گیری کرونا محسوب می‌شود.
همزمان، مناقشات مرزی میان تایلند و کامبوج نیز سایه خود را بر صنعت گردشگری هر دو کشور افکنده است. تداوم این تنش‌ها و بسته ماندن مرز مشترک، به کاهش بیش از ۹۶ درصدی ورود گردشگران تایلندی به کامبوج در پنج ماه ابتدایی سال ۲۰۲۶ انجامیده و تعداد کلی گردشگران خارجی کامبوج نیز در مقایسه با دوره مشابه سال قبل، افت محسوسی را تجربه کرده است.
میانمار؛ همچنان خارج از چرخه گردشگری منطقه
همچنان، کشور میانمار با پیامدهای ناشی از جنگ داخلی، بحران‌های سیاسی، مشکلات اقتصادی و خرابی‌های زلزله سال ۲۰۲۵ دست و پنجه نرم می‌کند. بانک جهانی اعلام کرده است که این کشور با موانع فراوانی برای بازسازی صنعت گردشگری خود مواجه است و تأمین امنیت جانی گردشگران همچنان به عنوان یک دغدغه اساسی مطرح است.
رقابت نفس‌گیر در گردشگری شرق آسیا
در منطقه شرق آسیا، تنش‌های سیاسی میان چین و ژاپن بر جریان سفرهای بین این دو کشور تأثیرگذار بوده است. در نیمه اول سال ۲۰۲۶، ورود گردشگران خارجی به ژاپن دو درصد کاهش یافت، اما این کاهش ۵۶.۴ درصدی در تعداد گردشگران چینی، تا حدودی با افزایش سفر گردشگران از کره‌جنوبی و تایوان جبران شد.
در مقابل، کره‌جنوبی از تغییر مسیر برخی گردشگران چینی سود برد و در شش ماه نخست سال بیش از ۱۰ میلیون گردشگر خارجی را به خود جلب کرد.
کشور چین نیز در چارچوب برنامه پنج‌ساله جدید گردشگری خود، هدف‌گذاری کرده است که تا سال ۲۰۳۰ سالانه ۱۹۰ میلیون گردشگر خارجی جذب کند و از این طریق ۱۵۰ میلیارد دلار درآمد از گردشگری ورودی کسب کند.
ویتنام؛ توسعه زیرساخت‌ها در میان چالش‌ها
ویتنام، با وجود رشد مستمر در صنعت گردشگری خود، همچنان به دنبال توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل است. دولت این کشور با همکاری نیروهای ارتش، می‌کوشد تا فرودگاه بین‌المللی «لانگ تان» را تا پایان سال ۲۰۲۶ تکمیل کند. همچنین، مطالعات مربوط به پروژه راه‌آهن سریع‌السیر هانوی-هوشی‌مین ادامه دارد، اگرچه زمان‌بندی اجرای این طرح با برخی ابهامات روبروست.
در همین اثنا، شرکت هواپیمایی «ویت‌جت» برای تأسیس یک شرکت هواپیمایی داخلی در استرالیا درخواست مجوز داده است؛ این اقدام نشان می‌دهد که برخی شرکت‌های منطقه، همگام با رویارویی با چالش‌های کنونی، همچنان به دنبال گسترش بازارهای جدید هستند.
گردشگری آسیا در عصر جدید
این گزارش به وضوح نشان می‌دهد که صنعت گردشگری آسیا در سال ۲۰۲۶ دیگر صرفاً تحت تأثیر تقاضای سفر نیست؛ بلکه بیش از هر زمان دیگری از تحولات ژئوپلیتیکی، امنیت منابع انرژی، هزینه‌های حمل‌ونقل و روابط سیاسی بین کشورها متأثر می‌شود. این عوامل می‌توانند روند احیای این صنعت پس از همه‌گیری کرونا را با دشواری‌های جدیدی مواجه سازند.
