این مشکل که حالا محور بحث‌های کشتی ایران شده و حول محور وزن احمد جوان می‌چرخد، در واقع مسئله‌ای است که باید ردپای آن را در فرآیند انتخابی تیم ملی طی ماه‌های گذشته جستجو کرد.
در اوایل بهار امسال، فدراسیون کشتی خبر از حذف یکی از ملی‌پوشان آسیایی را داد. مهدی یوسفی به دلایل انضباطی از اردو کنار گذاشته شد، اما تنها پس از چند روز، دوباره به تمرینات بازگشت و در مسابقات قهرمانی آسیا نیز به عنوان نماینده وزن ۷۹ کیلوگرم تیم ملی به میدان رفت.
در آن مسابقات، یوسفی مغلوب رازامبک جمالوف، قهرمان المپیک در وزن پایین‌تر شد. با توجه به شکست این کشتی‌گیر ازبکستانی روسی‌تبار مقابل کیوان قره‌داغی، مهدی یوسفی از گردونه رقابت‌ها کنار رفت.
امروزه اما، معضل اصلی کشتی کشور به وزن احمد جوان مربوط می‌شود؛ تنها کشتی‌گیر غیرمازندرانی در ترکیب ۱۰ نفره تیم ملی کشتی آزاد. او که سال گذشته برای اولین بار پیراهن تیم ملی را بر تن کرد و در وزن ۶۱ کیلوگرم (یک وزن غیرالمپیکی) موفق به کسب مدال نقره جهان شد.
تنها باخت جوان در شهر زاگرب، مقابل زائور اوگویف روس رقم خورد و همان مدال باعث شد تا حضور او در تیم ملی برای سال بعد تضمین شود؛ رویه‌ای که در حال حاضر به امری رایج در کشتی ایران تبدیل شده است.
در ادامه، نگاهی دقیق‌تر به چرخه انتخابی وزن ۶۱ کیلوگرم کشتی آزاد برای سال ۲۰۲۶ و نحوه انتخاب احمد جوان خواهیم داشت:
آغاز چرخه در شهر تبریز
از سوم تا پنجم دی ماه، سالن پورشریفی تبریز میزبان مرحله نخست چرخه انتخابی تیم ملی کشتی آزاد بود. در وزن ۶۱ کیلوگرم، رضا مؤمنی، که پیش‌تر ملی‌پوش همین وزن در مسابقات جهانی اوزان غیرالمپیکی ۲۰۲۴ بود، با غلبه بر مهدی رحیمی، نماینده استان البرز، عنوان قهرمانی کشور را از آن خود کرد.
علی، برادر کوچکتر مؤمنی، که سال گذشته نماینده ناموفق وزن ۵۷ کیلوگرم بود و به این وزن آمده بود، در جایگاه سوم قرار گرفت. احمد جوان به دلیل کسب مدال نقره در سال قبل، از شرکت در این مرحله معاف بود.
علی قلی‌زادگان، کشتی‌گیر تهرانی نیز به صورت مشترک مقام سوم این وزن را کسب کرد. اهورا خاطری و علی‌اصغر سلطانی هم در جایگاه پنجم ایستادند.
جام یاشاردوغوی ترکیه
در روزهای ۲۰ و ۲۱ دی ماه، تیم منتخب کشتی ایران در رقابت‌های جام یاشاردوغوی ترکیه حضور یافت. در وزن ۶۱ کیلوگرم، دو نفر از پنج کشتی‌گیر برتر مسابقات کشوری به این تورنمنت اعزام شدند؛ اهورا خاطری موفق به کسب مدال برنز شد، در حالی که علی مؤمنی از دور مسابقات کنار رفت.
اولین تورنمنت رنکینگ سال ۲۰۲۶؛ زاگرب
مسابقات سری رنکینگ سال جدید میلادی، در روزهای ۱۵ و ۱۶ بهمن ماه در کشور کرواسی آغاز شد. در وزن ۶۱ کیلوگرم، که با شرکت تنها پنج کشتی‌گیر برگزار گردید، رضا مؤمنی، قهرمان مرحله اول چرخه انتخابی، پس از پیروزی ۱۱ بر ۱۱ مقابل آستین دیزانتو از آمریکا، با نتیجه ۱۲ بر ۲ مغلوب امان هندی شد و سپس با شکست ۱۰ بر صفر گئورگی گونیاشویلی از گرجستان، به مدال برنز دست یافت.
رقابت‌های قهرمانی آسیا؛ بیشکک
تیم ملی ایران در وزن ۶۱ کیلوگرم، نماینده‌ای در دومین مسابقه رنکینگ‌دار در آلبانی نداشت. پس از آن، کادر فنی تیم ملی، احمد جوان را برای شرکت در مسابقات قهرمانی آسیا انتخاب کرد تا به این ترتیب، وارد چرخه انتخابی سال ۲۰۲۶ شود.
جوان که در دور اول استراحت داشت، در دور دوم با نتیجه ۸ بر ۵ از سد هاسه‌گاوای ژاپنی گذشت. اما در مرحله نیمه‌نهایی، او نیز با نتیجه ۱۱ بر ۹ مغلوب امان هندی شد. در دیدار رده‌بندی، جوان با امتیاز ۱۲ بر صفر کیم از کره جنوبی را شکست داد و به مدال برنز رسید.
هرچند رضا مؤمنی، قهرمان کشور، و احمد جوان، نایب‌قهرمان سال قبل جهان، هر دو در این چرخه به امان هندی باخته بودند (یکی با باخت یک‌طرفه و دیگری در دیداری نزدیک)، اما از همین مسابقات قهرمانی آسیا، جوان به عنوان ملی‌پوش وزن ۶۱ کیلوگرم انتخاب شد.
سومین رقابت رنکینگ اتحادیه جهانی کشتی؛ اولان‌باتور
در روزهای ۱۶ و ۱۷ خرداد، سومین مسابقه رنکینگ اتحادیه جهانی کشتی در کشور مغولستان برگزار شد. نماینده ایران در وزن ۶۱ کیلوگرم در این رقابت‌ها، اهورا خاطری، کشتی‌گیر رده سنی زیر ۲۰ سال بود. او پس از یک دور استراحت، با نتیجه ۴ بر ۲ به آیتجان قزاقستانی باخت و در ادامه با پیروزی بر حریف مغولی خود، مدال برنز را به گردن آویخت.
جام تختی؛ کرمان
آخرین و کم‌اثرترین رویداد در چرخه انتخابی امسال، جام تختی در کرمان بود. جدای از سه دیدار حساس مرحله نهایی در اوزان ۷۴، ۹۲ و ۹۷ کیلوگرم بین امیرمحمد یزدانی و یونس امامی، امیرحسین فیروزپور و محمدمبین عظیمی، و حسن یزدانی و امیرعلی آذرپیرا، نتایج کلی جام تختی تأثیری در انتخاب ملی‌پوشان برای مسابقات جهانی و بازی‌های آسیایی نداشت؛ مگر در وزن ۵۷ کیلوگرم که علی مؤمنی، نفر سوم وزن ۶۱ کیلوگرم مسابقات قهرمانی کشور، مجدداً به وزن قبلی خود بازگشت و در کرمان به عنوان قهرمانی وزن ۵۷ کیلوگرم دست یافت تا گزینه اعزام به بازی‌های آسیایی باشد.
در وزن ۶۱ کیلوگرم، ابراهیم خواری با غلبه بر علی قلی‌زادگان به مقام قهرمانی رسید. مهدی رحیمی و رضا مؤمنی نیز به صورت مشترک سوم شدند. تیم ایران در چهارمین و آخرین تورنمنت رنکینگ‌دار اتحادیه جهانی در بوداپست مجارستان نیز نماینده‌ای در وزن ۶۱ کیلوگرم نداشت.
بدین ترتیب، در حالی که هیچ یک از مدعیان وزن ۶۱ کیلوگرم ایران در مسابقاتی که در چرخه انتخابی امسال مدنظر قرار گرفته بودند، موفق به کسب مدال طلا نشدند، احمد جوان در دهه سوم فروردین ماه به دوبنده تیم ملی دست یافت، در حالی که مسابقات قهرمانی جهان قرار است در روزهای دوم تا دهم آبان ماه برگزار شود.
دو مدعی اصلی این وزن، یعنی جوان و مؤمنی، هر دو در همین چرخه به امان هندی باختند. زائور اوگویف نیز به عنوان قهرمان مسابقات کشوری روسیه، بار دیگر نماینده این کشور در رقابت‌های قهرمانی جهان خواهد بود. مارکوس بلیز هم نماینده آمریکا در این وزن در مسابقات آستانه است.
در واقع، مسئله جدید کشتی ایران که امروز در قالب چالش وزن احمد جوان نمود پیدا کرده، موضوعی است که ریشه‌های آن به ماه‌ها پیش و به همین چرخه انتخابی بازمی‌گردد.
این اتفاق نه تنها در وزن ۶۱ کیلوگرم، بلکه در بسیاری از اوزان دیگر نیز مشاهده شده است؛ ملی‌پوش بدون رویارویی مستقیم با مدعیان اصلی و با کارنامه‌ای نه چندان بی‌نقص و مطمئن، به سرعت و زودهنگام انتخاب شده است.
جوان از فروردین ماه، خیالش بابت پوشیدن دوبنده تیم ملی آسوده شد، در حالی که مسابقات جهانی در دهه اول آبان ماه برگزار می‌شود. اگرچه برخی کارشناسان معتقدند این آسودگی خاطر ناشی از انتخاب زودهنگام، از بار روانی و استرس کشتی‌گیر می‌کاهد، اما انتخاب زودرس می‌تواند دردسرهایی نیز به همراه داشته باشد که شاید چالش وزنی امروز جوان ۲۳ ساله و اضافه وزن بیش از ۷ کیلوگرمی او در یک وزن سبک، یکی از همین آسیب‌ها باشد.
