در آشفته‌بازار نقل و انتقالات تابستانی، رویه همیشگی تکرار می‌شود و بازیکنان چه کارآمد و چه ناکارآمد، با ارقام نجومی ده‌ها میلیاردی و گاهی بیش از صد میلیارد تومان به خدمت گرفته می‌شوند. احتمالاً شماری از همین بازیکنان در نیم‌فصل یا پایان فصل، به صورت رایگان از فهرست تیم‌ها خارج خواهند شد.
بازار نقل و انتقالات فوتبال ایران همواره شاهد رویدادهای شگفت‌انگیزی است که نمونه آن را در هیچ کجای دنیا نمی‌توان یافت. این پدیده‌ها مختص فوتبال ایران هستند و در سراسر کشور اجرا می‌شوند، اما طبیعی است که استقلال و پرسپولیس به دلیل هواداران پرشمار خود، هم در تحسین و هم در انتقاد، توجه بیشتری را به خود جلب کنند.
سال‌های طولانی است که از آکادمی‌های پرسپولیس و استقلال، بازیکن برجسته‌ای که بتواند در فوتبال ایران نقش‌آفرین باشد، به تیم‌های بزرگسالان راه پیدا نکرده است. منظور از این بازیکنان، افرادی هستند که تبدیل به مهره‌های کلیدی نقل و انتقالات شوند، در تیم ملی تأثیرگذار باشند و سرنوشت بازی‌ها را رقم بزنند. منظور صرفاً بازیکنی نیست که روزگاری از کنار آکادمی این دو باشگاه گذر کرده باشد و نامش در کارنامه تیم‌های پایه آنها به چشم بخورد؛ بلکه بازیکنانی مدنظر هستند که از آکادمی‌ها به تیم بزرگسالان راه یابند و با پیراهن قرمز و آبی تبدیل به چهره‌های مطرح فوتبال کشور شوند.
جالب اینجاست که استقلال، با وجود پنجره نقل و انتقالاتی بسته، همچنان تلاشی برای حفظ و میدان دادن به بازیکنان پرورش‌یافته آکادمی خود ندارد. نمونه آن مجتبی هاشمی‌نسب است که با نوزده سال سن در دوران سرمربیگری خاصی برای آبی‌ها به میدان رفت، اما فصل گذشته به صورت قرضی راهی لیگ یک شد. اکنون در فصلی که سهراب بختیاری‌زاده می‌توانست با توجه به بسته بودن پنجره، از این بازیکن در ترکیب استفاده کند، باز هم محصول آکادمی استقلال به صورت قرضی به مس شهر بابک پیوست.
حتی با وجود محدودیت‌های نقل و انتقالاتی، استقلال به سراغ محمد خلیفه رفته و این دروازه‌بان جوان را از آلومینیوم اراک به خدمت گرفته است. خلیفه اگرچه در فهرست نهایی بیست و شش نفره امیر قلعه‌نویی برای جام جهانی حضور نداشت، اما تیم ملی را در این رقابت‌ها همراهی کرد تا تجربه حضور در فضای روانی تورنمنت را کسب کند. نکته قابل توجه این است که خلیفه مدتی عضو تیم جوانان پرسپولیس بود، اما فرصت بازی نیافت تا در آلومینیوم رشد کند، معروف شود و اکنون به استقلال بپیوندد. در همین حال، پرسپولیس به دنبال یک دروازه‌بان دوم مطمئن است تا در صورت بروز مشکل برای پیام نیازمند سی و یک ساله، جایگزینی داشته باشد. شاید اگر این باشگاه به حفظ استعدادهای آکادمی خود توجه می‌کرد، اکنون خلیفه می‌توانست دروازه‌بان اصلی سرخ‌پوشان باشد.
بیشتر خریدهای این فصل پرسپولیس از گل‌گهر سیرجان انجام شده؛ به گونه‌ای که برخی به طنز می‌گویند پرسپولیس شعبه دوم این باشگاه سیرجانی شده است. این در حالی است که محمد عمری و امیرحسین محمودی از محصولات آکادمی پرسپولیس در سال‌های اخیر بوده‌اند که با وجود عضویت در تیم بزرگسالان، به سختی فرصت بازی یافتند و خرید بازیکنان جدید در پست آنها، نشان می‌دهد علاقه چندانی به استفاده از این نفرات جوان وجود ندارد.
در میان خریدهای اخیر پرسپولیس، پوریا شهرآبادی، محمدمهدی زارع و محمدمهدی محبی پیش از این در رده جوانان استقلال بازی کرده بودند. دو بازیکن اول در گل‌گهر درخشیدند و محبی نیز در سپاهان توانایی‌های خود را نشان داد و راهی فوتبال امارات شد. اما این بازیکنان که می‌توانستند در آکادمی‌های استقلال و پرسپولیس پرورش یابند، تبدیل به لژیونر شوند و درآمد ارزی برای باشگاه‌ها کسب کنند، به عنوان محصولاتی ارزان قیمت به باشگاه‌های دیگر منتقل شدند. بازیکنانی نظیر زارع و محبی به روسیه و امارات رفتند و اکنون با چندین برابر قیمت با پرسپولیس قرارداد امضا کرده‌اند. این یعنی باشگاه‌ها در شرایطی که می‌توانند از آکادمی خود درآمدزایی کنند و تراز مالی خود را سودآور سازند، تنها به خرید بازیکن می‌پردازند و در پایان سال مالی چیزی جز زیان به همراه ندارند.
این وضعیت رایج در فوتبال ایران و اکثر باشگاه‌ها، نتیجه مدیریت‌های کوته‌بینانه‌ای است که فاقد دانش مدیریتی هستند. و اگر هم به اصول مدیریت آشنا باشند، عدم اقدام آنها برای توسعه و بهره‌برداری از آکادمی‌ها، به وضوح نشان می‌دهد منافعشان در همین شیوه مدیریت نهفته است: خرید بازیکنان با قیمت‌های گزاف در بازار نقل و انتقالات. این رفتارها، تنها بخشی از اشتباهات مدیریتی فوتبال ایران است که گاهی عمدی و گاهی غیرعمدی، نه تنها به ساختار باشگاه‌ها، بلکه به تمام سرمایه‌های فوتبال کشور آسیب می‌زند.
این اتفاقات در شرایطی رخ می‌دهد که پس از پشت سر گذاشتن دوران خاصی و آسیب‌های وارده به زیرساخت‌ها، مدیران همین باشگاه‌ها مدعی بودند که باید قراردادها را کاهش دهند، سقف خرید بازیکنان را پایین بیاورند و از محصولات آکادمی‌ها استفاده کنند. اما در هرج و مرج نقل و انتقالات تابستانی، رویه مانند گذشته بوده و بازیکنان کارآمد و ناکارآمد با ارقام گزاف ده‌ها میلیاردی و بعضاً بیش از صد میلیاردی خریداری می‌شوند که احتمالاً برخی از آنها در نیم‌فصل یا پایان فصل، به صورت رایگان از لیست خروجی قرار می‌گیرند و ثمره این اقدامات، تراز مالی منفی باشگاه‌هاست.
