رفتن به محتوای اصلی
شنبه، ۲ آبان ۱۴۰۵نسخه آنلاین
پایگاه خبری تحلیلیسایت خبری 120 واحد، خبرهای به روز و معتبر
جستجو در آرشیو رسانه
تازه‌ترین
دفاعی امنیتی

حکم جدید رهبر ایران: «حاج میثم» پس از سال‌ها به بسیج بازگشت!

· 9 دقیقه مطالعه
حکم جدید رهبر ایران: «حاج میثم» پس از سال‌ها به بسیج بازگشت!

این شهرت عمدتاً به دلیل عملکرد سازمان تحت امر او، یعنی سازمان اطلاعات سپاه، در دوران دولت‌های حسن روحانی بود. اکنون، پس از چهار سال دوری از سمت‌های رسمی، طائب با حکم آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای (رهبر ایران)، بار دیگر به جایگاه فرماندهی سازمان بسیج مستضعفین بازگشته است؛ سمتی که در سال ۱۳۸۸ از آن خداحافظی کرده بود.

طائب سالیان متمادی در وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران خدمت کرد. او مدتی فرمانده بسیج بود و سپس به مدت سیزده سال سکان هدایت سازمان اطلاعات سپاه را بر عهده داشت. در دوران مدیریت او، این نهاد به یکی از بازیگران اصلی در تأمین امنیت داخلی و رسیدگی به پرونده‌های سیاسی-امنیتی تبدیل شد.

این انتصاب تنها یک بازگشت ساده برای یک فرمانده سابق به جایگاه پیشینش نیست. با توجه به شرایط حساس کنونی کشور، بازگشت چنین چهره‌ای که کارنامه‌اش با حوزه‌های امنیت داخلی، اطلاعاتی و بسیج گره خورده، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

شناخت خانواده طائب

حسین طائب متولد سال ۱۳۴۲ در تهران است. بر اساس روایت خودش، پس از اخذ دیپلم ریاضی و با فرا رسیدن انقلاب فرهنگی، میان ادامه تحصیل در دانشگاه و ورود به حوزه علمیه مردد بود و نهایتاً راهی قم شد تا علوم حوزوی را فرا گیرد. او چهار برادر دارد که یکی از آن‌ها به نام حسین، در عملیات کربلای ۵ به شهادت رسید. برخی روایت‌ها حاکی از آن است که طائب پس از شهادت برادرش، نام خود را از «حسن» به «حسین» تغییر داده است؛ هرچند خودش در این باره سکوت اختیار کرده، اما روزنامه جوان (نزدیک به سپاه) سال‌ها پیش این موضوع را تأیید کرده بود.

برادر دیگرش «علی» نام داشت؛ دانشجوی رشته فیزیک دانشگاه تهران که پس از انصراف به حوزه علمیه قم رفت. علی طائب، نماینده سابق رهبر ایران در قرارگاه ثارالله، در تیرماه ۱۴۰۴، چند روز پس از پایان جنگ ۱۲ روزه، درگذشت.

برادر دیگری که شناخته‌شده‌تر است، «مهدی طائب» نام دارد. او نیز پس از کلاس ششم به حوزه رفت و از سال ۱۳۸۸ فرماندهی قرارگاهی به نام «عمار» را بر عهده دارد. اطلاعات چندانی از این قرارگاه در دسترس نیست، اما سخنرانی‌ها و اظهارنظرهای خاص و جنجال‌برانگیز مهدی طائب، شهرت فراوانی برای او به ارمغان آورده است. از دیگر برادران طائب اطلاعاتی در دست نیست.

از قم تا دستگاه اطلاعاتی

ورود طائب به ساختار امنیتی جمهوری اسلامی به سال‌های ابتدایی پس از انقلاب بازمی‌گردد. او پس از مدتی تحصیل در قم، به تهران و سپس مشهد نقل مکان کرد و در نهایت به مدیریت کل اطلاعات قم رسید. بخش مهمی از سوابق او به وزارت اطلاعات برمی‌گردد، جایی که در دوران وزارت علی فلاحیان در حوزه‌های امنیتی و ضدجاسوسی فعال بود.

در همین دوره، طائب با نام مستعار «حاج میثم» شناخته می‌شد. گزارش‌هایی درباره مشارکت او در پرونده‌های حساس سیاسی منتشر شده است، از جمله پرونده‌ای که گفته می‌شود برای یکی از فرزندان اکبر هاشمی رفسنجانی در وزارت اطلاعات تشکیل داده بود؛ روایتی که جزئیات آن محل اختلاف است.

طائب که از سپاه به وزارت اطلاعات پیوسته بود، در دوران وزارت علی فلاحیان، وزیر اطلاعات دولت هاشمی رفسنجانی، از این وزارتخانه کنار گذاشته شد.

در آبان سال ۱۳۸۸، در زمان مدیریت تیم محمود احمدی‌نژاد بر روزنامه ایران، گزارشی درباره «مهدی هاشمی» (فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی) منتشر شد. در آن گزارش آمده بود که طائب در دولت هاشمی رفسنجانی جزو مدیران وقت ضدجاسوسی بوده و با نام مستعار «میثم» یا «حاج میثم» فعالیت می‌کرده است. نکته قابل توجه این بود که روزنامه «ایران» در این گزارش از نام «حسن» برای طائب استفاده کرده بود. طبق این گزارش، طائب در آن زمان در وزارت اطلاعات «پرونده‌ای برای یکی از فرزندان هاشمی رفسنجانی تشکیل داده بود.» گزارش در ادامه ادعا کرد که «با اطلاع رئیس‌جمهوری وقت، طائب از وزارتخانه اخراج و به دلیل همین برخورد قاطع، مدتی خانه‌نشین شد.»

پس از گذراندن دوره‌ای در دفتر رهبری، او به ساختار سپاه بازگشت و مسئولیت‌های جدیدی پذیرفت. با حکم یحیی رحیم صفوی، فرمانده وقت کل سپاه، به سمت معاون فرهنگی ستاد مشترک سپاه پاسداران منصوب شد.

نخستین حضور در بسیج

با پایان دوران فرماندهی رحیم صفوی و روی کار آمدن محمدعلی (عزیز) جعفری به عنوان فرمانده کل سپاه در سال ۱۳۸۶، طائب به عنوان جانشین فرمانده نیروی مقاومت بسیج منصوب شد.

یک سال پس از انتصابش، یعنی از سال ۱۳۸۷ و یک سال پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸، عزیز جعفری دست به تغییرات گسترده و ساختاری در نمودار سازمانی سپاه زد. بر این اساس، هر استان صاحب یک سپاه استانی شد و ساختار فرماندهی کل سپاه در تهران، در مقیاس استانی برای هر منطقه ایجاد شد. این تغییرات کمی بعد به ساختار بسیج نیز رسید و نیروی مقاومت بسیج به «سازمان بسیج مستضعفین» تغییر نام داد.

در این دوره بود که نام طائب برای اولین بار در رسانه‌ها مطرح شد؛ اما نه با نام مستعار «حاج میثم»، بلکه با نام واقعی خود.

حکم جدید رهبر ایران: «حاج میثم» پس از سال‌ها به بسیج بازگشت!

شاید یکی از نخستین مواردی که واژه «انقلاب مخملی» از زبان یک چهره سیاسی و امنیتی در داخل کشور شنیده شد، در یکی از سخنرانی‌های طائب بود؛ آن هم در جمع فرماندهان گردان‌های عاشورای بسیج در سراسر کشور. اهمیت این واژه از آنجا ناشی می‌شود که دو سال پیش از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ بیان شد و قبل و بعد از آن انتخابات پرحاشیه، بارها از سوی مقامات امنیتی و سیاسی به کار رفت.

طائب در آن سخنرانی به صراحت درباره احتمال وقوع یک انقلاب مخملی در ایران صحبت می‌کند: «دشمنان در تلاش برای ایجاد یک انقلاب مخملی، تهاجم سیاسی، نفوذ در حاکمیت و ایجاد دوگانگی قدرت برای ضربه زدن به نظام جمهوری اسلامی هستند که تاکنون با پایداری و استقامت ملت ایران، نقشه‌هایشان با شکست مواجه شده است.»

در این برهه، طائب بیش از گذشته مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. او درباره انتخابات، اصولگرایان، امنیت داخلی و آنچه «تهدید نرم» می‌نامید، سخن می‌گفت. رویکرد او به سیاست داخلی به شدت امنیتی بود؛ به طوری که اعتراضات سیاسی، رقابت‌های انتخاباتی و فعالیت‌های مخالفان را در بسیاری از موارد در چارچوب برنامه‌های دشمن برای تضعیف جمهوری اسلامی تحلیل می‌کرد.

تأسیس سازمان اطلاعات سپاه

مهرماه ۱۳۸۸ نقطه عطفی در کارنامه طائب بود. تنها چند ماه پس از انتخابات پرتنش ریاست‌جمهوری، او با حکم رهبر ایران از فرماندهی بسیج به سازمان اطلاعات سپاه منتقل شد. همزمان با این انتصاب، ساختار اطلاعات سپاه نیز از معاونت به «سازمان» ارتقاء یافت.

طائب نخستین رئیس سازمان اطلاعات سپاه بود و به مدت سیزده سال در این جایگاه باقی ماند.

این دوره، مهم‌ترین بخش از فعالیت‌های امنیتی حسین طائب محسوب می‌شود. سازمان اطلاعات سپاه در سال‌های ریاست او به یکی از بازیگران اصلی در عرصه امنیت و حتی سیاست ایران تبدیل شد. بازداشت‌هایی تحت عنوان «نفوذ» برای اولین بار در دوران ریاست طائب بر سازمان اطلاعات سپاه انجام شد؛ در این مدت، روزنامه‌نگاران متعددی به اتهام نفوذ بازداشت شدند و پرونده‌هایی از این دست شکل گرفت.

بازداشت اشخاصی نظیر جیسون رضائیان، نازنین زاغری، نزار زاکا و سیامک و باقر نمازی، همگی در زمان مسئولیت طائب به وقوع پیوستند و همین امر باعث شد نام این سازمان در رسانه‌های بین‌المللی نیز مطرح شود.

در دوران دولت حسن روحانی، در برخی پرونده‌ها، به ویژه پرونده معروف «فعالان محیط زیست»، تفاوت‌هایی در تفسیر و نتایج بین وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه مشاهده می‌شد.

بدین ترتیب، طائب از یک مدیر اطلاعاتی به یکی از مهم‌ترین و بانفوذترین چهره‌های امنیتی نظام تبدیل شد؛ چهره‌ای که کمتر در مقابل دوربین ظاهر می‌شد، اما نامش پشت پرده بسیاری از پرونده‌های مهم امنیتی شنیده می‌شد.

پایان سیزده سال ریاست بر اطلاعات سپاه

تیرماه ۱۴۰۱، پس از سیزده سال، طائب از ریاست سازمان اطلاعات سپاه کنار رفت و محمد کاظمی جای او را گرفت. دلیل رسمی این تغییر به روشنی اعلام نشد، اما در فضای رسانه‌ای و سیاسی گمانه‌زنی‌های متفاوتی درباره ارتباط این جابه‌جایی با حوادث امنیتی و خرابکاری‌های سال‌های پایانی مدیریت او مطرح شد.

با این حال، طائب از ساختار سپاه جدا نشد و پس از ریاست اطلاعات سپاه، به عنوان مشاور عالی فرمانده کل سپاه منصوب گردید؛ سمتی که نشان می‌داد پایان ریاست او بر سازمان اطلاعات سپاه به معنای اتمام حضورش در ساختار امنیتی جمهوری اسلامی نیست.

در این مدت، برخلاف دوران مسئولیت‌های رسمی‌اش، طائب در دانشگاه‌ها حضور می‌یافت و کمتر در میدان مصاحبه، حتی با رسانه‌های همسو، وارد می‌شد.

بازگشت دوباره به بسیج

چهار سال پس از کناره‌گیری از ریاست اطلاعات سپاه، نام حسین طائب بار دیگر به صدر اخبار رسانه‌ها بازگشت؛ این بار با حکم رهبر ایران و برای فرماندهی سازمان بسیج. البته آشنایی طائب با آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای به سال‌های فعالیت رسمی او در اطلاعات سپاه و بسیج و حتی مسئولیت در دفتر رهبری بازنمی‌گردد؛ بلکه آشنایی آن‌ها از دوران جنگ هشت ساله ایران و عراق و در قالب گردان حبیب با یکدیگر آغاز شده بود.

به این ترتیب، طائب پس از نزدیک به دو دهه بار دیگر به همان سازمانی بازگشت که پیش از ریاست اطلاعات سپاه، فرمانده آن بود؛ اما این بار یک تفاوت مهم وجود دارد: او پس از سیزده سال حضور در رأس یکی از مهم‌ترین نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی، با تجربه‌ای گران‌بها از ریاست سازمان اطلاعات سپاه، مجدداً به بسیج بازگشته است.

گفت‌وگو با خوانندگان

دیدگاه شما